Staatsschuld remt herstel economie af

De overheid moet de door de kredietcrisis hard opgelopen staatsschuld snel aflossen om te voorkomen dat die het economisch herstel in de weg staat. Dat stelt De Nederlandsche Bank (DNB).

Overheden wereldwijd hebben hun staatsschulden de afgelopen twee jaar fors laten oplopen. Voor de financiering hiervan hebben ze staatsobligaties uitgegeven. Als banken die massaal blijven opkopen, houden ze minder geld over om uit te lenen aan bedrijven die krediet nodig hebben om te investeren en te groeien, schrijft De Nederlandsche Bank vandaag in het Overzicht Financiële Stabiliteit, een halfjaarlijkse rapportage over de risico’s in de financiële sector en de economie.

De Nederlandse Staat heeft de schuld sinds het uitbreken van de kredietcrisis met ruim 20 procentpunt zien oplopen: van 45,5 procent in 2007 tot naar verwachting 65,8 procent in 2010. Dat is een verhoging van de schuld met 120 miljard euro.

In een toelichting op de rapportage zegt DNB-bestuurder Lex Hoogduin dat overheden nu inspelen op de vraag die er is vanuit banken naar staatsobligaties. „De looptijd van staatsobligaties gaat omlaag, zodat banken ze makkelijker kunnen aanschaffen met hun bij de Europese Centrale Bank geleende geld”, zegt Hoogduin.

De ECB geeft sinds het begin van de crisis banken onbeperkt toegang tot liquiditeit. Op het hoogtepunt van de crisis hadden banken tussen de 800 en 900 miljard euro bij de ECB opgenomen. Nu is dat gedaald tot 50 miljard euro. Een bank betaalt 1 procent rente aan de ECB in ruil voor liquiditeit. Met dat geld kunnen ze staatsobligaties aanschaffen, die meer rente opbrengen dan de banken kwijt zijn aan de ECB.

De verwachting is dat de ECB in december voor het laatst een lening met een looptijd van een jaar zal aanbieden. Daarna zal de ECB de geldkraan waarschijnlijk langzaam dichtdraaien.

Volgens DNB is het zaak om na het afbouwen van de liquiditeitssteun ook de garanties voor leningen tussen banken onderling te beëindigen en ten slotte de kapitaalinjecties en andere deelnemingen van overheden in de financiële sector af te bouwen. Hoogduin: „Het is een delicaat proces waarbij het aankomt op timing. Ben je te vroeg, dan krijg je een economische terugslag. Ben je te laat, dan vererger je de bijwerkingen van de paardenmiddelen die zijn ingezet om de recessie te bezweren.”

Financiële stabiliteit: pagina 9

Meer over financiële stabiliteit op nrc.nl/kredietcrisis