Kopie-kopie

In de zoektocht naar de nieuwe identiteit van Azië neemt China het voortouw – naar voorbeeld van Europa en de Verenigde Staten. Hoe vaak ik de afgelopen weken op deze plaats heb gesproken over het verzet tegen de westerse norm in dat deel van de wereld, is en blijft het Westen een bron van inspiratie, en wel in negatieve zin.

Dat wordt vooral duidelijk in Afrika, waar China nu alweer een decennium energie-strategische aankopen doet. Laatste nieuwtje over de invloed van de nieuwe speler op dat continent is het uitdelen van studiebeurzen aan ‘princelings’, het kroost van de corrupte Afrikaanse politiek. Kritische vragen over China’s motieven in Afrika blijven onbeantwoord. President Hu van China stelde begin deze maand de wedervraag waarom China toch altijd van alles wordt beschuldigd.

Misschien heeft hij wel een punt. Het handelen van China in Afrika is grotendeel naar westers voorbeeld. Maar anders dan de wijsneuzen uit het Westen zijn de Chinezen in Afrika vooral welkom, al was het maar omdat China in het verleden altijd de positie heeft ingenomen van ‘helper’ in plaats van ‘graaier’ die Europa van oudsher zo heeft gekenmerkt. En ook al is dat Chinese imago niet volledig terecht, er bestaat in China wel degelijk een verlangen om Afrika en de rest van de wereld een economisch en politiek alternatief te bieden.

Vanuit Chinese optiek is de kritiek uit het Westen op zijn Afrika-beleid dan ook niet anders dan kinnesinne. De kaarten wisselen steeds vaker van hand en de voormalige topspelers hebben het nakijken.

Of het belang van Afrika daarmee is gediend, is allerminst zeker. Maar dat de wereld met het verschuiven van de economische macht meer invloedrijke spelers creëert, inspireert de minderbedeelde naties wel degelijk. China verbeeldt voor velen in en buiten Azië wat president Obama voor de zwarte gemeenschap in de Verenigde Staten en daarbuiten is. Na eeuwen van internationale apartheid spelen de verschoppelingen van weleer weer mee. De hoop is dat de nieuwkomers zoveel lef hebben dat zij hun voorgangers niet blijven kopiëren, maar verbeteren.