'Een voet verkeerd'

Een ongelukkige jeugd is er in vele gradaties. Van affectieve verwaarlozing tot systematische mishandeling.

Hester treft het in de roman Een voet verkeerd (Signatuur, € 16,95) in ieder geval niet: zij groeit op met een moeder die haar gijzelt – ze mag niet naar buiten, niet naar school – maar haar ook voortdurend verwijt dat ze bestaat. Haar vader houdt zich grotendeels afzijdig, behalve als hij zich ’s nachts aan zijn dochter vergrijpt. Hesters taken zijn huishoudelijk, haar straf is de hangkelder en haar enige bezit een kinderbijbel en een gestolen potlood.

Dat deze opeenstapeling niet uitmondt in smakeloze horror, is te danken aan het vertelperspectief. En aan Hester zelf natuurlijk, een wonderlijk en innemend meisje. Dat ze uiteindelijk, na ontsnapping uit een inrichting – wederom het decor van een slechte horrorfilm, want surrealistisch onmenselijk – haar ouders met een bijl in mootjes hakt, is heerlijk. Als lezer ben je alleen maar blij voor haar. Eindelijk, nu komt alles goed.

Dit volwassenendebuut van de Australische kinderboekenschrijfster en actrice Sofie Laguna wordt verteld door Hester zelf. Zij beschrijft de gebeurtenissen vanuit haar beleving. Zo ook de fantasieën, de godsdienstwanen en de gesprekken met lepel, deurknop en potlood; haar enige vrienden in het eenzame huis aan de doodlopende weg.Voorwerpen laten praten is een probaat middel om de wankele geestelijke toestand van een hoofdpersoon weer te geven, als teken van wereldvreemde fantasie of als synoniem voor meerdere stemmen in het hoofd. Wat is de werkelijkheid, wie is er nou eigenlijk gek?

De eenzijdige kijk op de situatie leidt de lezer nietsvermoedend naar een afgrijselijk bloederige slachting, nuchter en rustig beargumenteerd door de bijl die Hester aanzet tot hakken en haar andere vrienden die – net als de lezer – niets liever willen dan dat het leven van deze mensen beëindigd wordt. Op dezelfde manier als Hester haar hele leven geïndoctrineerd is, weet ze de lezer te indoctrineren.

De manier waarop je in een boek wordt meegenomen door de verteller in ik-vorm is het particuliere voordeel van het geschreven woord. Dit kan in een film alleen met voice-over, en dat is soms eerder storender bij de beelden dan dat het ze dichterbij trekt. Terwijl in een boek de afstand tussen de lezer en de hoofdpersoon verdwijnt. Sterker, als je het hardop leest bén je de hoofdpersoon.

Helaas waren de filmrechten van Een voet verkeerd, nog voor het boek voltooid was, al verkocht.

Viola Lindner

Bekijk de internetvideo ter promotie van het boek – met voice-over – gemaakt door Expanded Books op: nrcnext.nl/links