Vampiervleermuis is een goede buur

Wanneer en waarom zijn mensen en dieren aardig voor elkaar? Daarover ging het zondag in wetenschapsmuseum Nemo in Amsterdam.

Stel. Je heet Roos en je zit toevallig tegenover een meisje, Dewi, dat je verder niet kent. En je krijgt zomaar tien snoepjes. Deel je die dan met Dewi?

Roos deed dat vorige week in het Amsterdamse wetenschapsmuseum Nemo wel: ze gaf Dewi de helft.

Maar de meeste volwassen mensen houden de snoepjes lekker zelf, zei Martijn Egas. Hij is populatiebioloog en onderzoekt wanneer en waarom dieren, en mensen, aardig zijn voor elkaar.

Martijn vertelde daarover in een zaal vol kinderen. Hij gaf nog een voorbeeld. Stel: Roos krijgt weer tien snoepjes. Maar dit keer mag Dewi protesteren als ze vindt dat ze er te weinig van Roos heeft gekregen. Roos en Dewi moeten dan allebei hun snoep inleveren.

De meeste kinderen in Nemo zouden, net als Roos, opnieuw vijf snoepjes weg geven. Maar volwassen mensen geven er vaak maar drie: nét genoeg om protesten te voorkomen.

Wat je niet moet vergeten, legde Martijn uit, is dat Dewi en Roos elkaar hierna waarschijnlijk nooit meer zien. In zo’n geval helpen mensen elkaar (meestal) minder snel. Want je helpt een ander niet alleen omdat je daar een goed gevoel van krijgt. Mensen helpen elkaar vaak ook omdat ze verwachten dat anderen hen dan later weer ‘terug’ helpen.

Nog iets: Dewi en Roos waren geen familie van elkaar. Terwijl mensen en dieren juist het vaakst familie helpen.

Martijn liet dat zien met dierenfilmpjes waarin grondeekhoorns en buffels het voor familieleden opnemen. Dat doen ze omdat zo de familie meer kans heeft om te overleven. En daar draait het voor een groot deel om bij dieren en mensen: dat de eigen familie, met veel dezelfde ‘genen’ (het bouwplan dat bepaalt hoe dieren en mensen eruitzien) blijft voortbestaan.

Maar Martijn liet ook een ander filmpje zien. Over vampiervleermuizen die bloed drinken van ezels. Die vleermuizen helpen hun buren. Als de buurvleermuizen honger hebben, geven ze die zomaar bloed. ‘Een goede buur is beter dan een verre vriend’, zei Martijn.

Margriet van der Heijden

Eens per maand is er op zondag in een WakkerWorden lezing waarin een UvA-onderzoeker over zijn werk vertelt. www.e-nemo.nl