Indiase sieraden die de innerlijke god eren

Bernadette van Gelder geldt als expert in antieke Indiase juwelen. Een winkel heeft ze niet: ze ontvangt haar klanten thuis en verkoopt op drie kunstbeursen.

Aan het eind van het gesprek verheft Bernadette van Gelder haar stem. Anderhalf uur lang zong ze de lof van de antieke Indiase juwelen die ze al bijna dertig jaar verkoopt: van goud, rijk met Zuidzeeparels en edelstenen versierd, bedoeld „om de innerlijke god in het lichaam te eren”. Maar na al die mooie woorden slaat ze onverwachts met een hand op tafel. „Waarom kiezen zoveel vrouwen toch voor moderne sieraden? Vaak zijn het prullen van maar 14 karaat, massaproducten, technisch om te huilen zo slecht.”

Van Gelder Indian Jewellery uit ’s-Hertogenbosch is de enige antiquair in het Westen gespecialiseerd in oude sieraden uit India. De autoriteit van deze kleine Brabantse firma is in de loop der jaren zo gegroeid, dat musea in India nieuwe sieradencatalogi bij voorkeur door haar laten schrijven of controleren, zegt Van Gelder.

Een winkel heeft ze niet. Drie keer per jaar bieden Bernadette van Gelder en haar dochters Fleur en Noëlle hun handelswaar op antiekbeurzen aan: vanaf vandaag weer op de PAN Amsterdam. De rest van het jaar maken ze inkoopreizen naar India of ontvangen ze, op afspraak, klanten thuis.

Haar broer Clemens, antiquair in oosterse kunst, stond dertig jaar geleden aan de basis van haar passie, vertelt Bernadette van Gelder. Van een inkoopreis in China en India nam hij een set antieke juwelen voor haar mee. „Zo prachtig, ik raakte meteen begeistert. Ik ging naar het Victoria & Albert Museum in Londen om te studeren. En ik begon te verzamelen.” Op advies van haar broer organiseerde ze thuis in 1980 een eerste verkooptentoonstelling.

Daarna reisde Van Gelder op de bonnefooi naar New Delhi. Aan kamermeisjes, taxichauffeurs en wie ze maar tegenkwam, vertelde ze op zoek te zijn naar oude juwelen. Ze vond niet wat ze zocht. „Op mijn eerste reizen leerde ik veel over cultuur en omgangsvormen. Bijvoorbeeld dat ‘oud’ voor Indiërs iets anders betekent dan voor ons. Vaak kreeg ik juwelen te zien die 25 jaar oud waren.”

Maar de aanhouder wint: bij de zoveelste reis naar India kwam Van Gelder terecht in een onooglijk winkeltje in Jaipur. Na haar vraag naar antieke juwelen van de allermooiste kwaliteit, vroeg hij haar de volgende dag terug te komen. Zonder grote verwachtingen meldde ze zich. Toen de man tien oude juwelen voor haar uitstalde, viel ze bijna flauw van verbazing: „Zoiets moois had ik nog nooit gezien. Mijn veronderstelling dat ik eerst hypotheken tot op mijn kelderluik zou moeten nemen om deze sieraden te kunnen betalen, bleek ongegrond. De man zei: ‘Kijk eerst maar of je ze kunt verkopen. I’ll see you next time.” Deze Indiër, die een eigen vliegtuig en een spoorlijn bleek te bezitten, is „haar goeroe” geworden.

Op de PAN van vorig jaar was te zien dat bijzondere gasten bij Van Gelder een bijzonder onthaal krijgen. Voor twee prinsen uit Sri Lanka in traditionele kledij werd de stand met koorden afgezet, zodat ze ongestoord konden rondkijken. Van Gelder: „Ze kwamen van een opname bij Oprah Winfrey en hadden hun komst een maand van tevoren aangekondigd. Dan bereid je je voor.”

vangelderjewellery.comPAN Amsterdam in de RAI duurt t/m 29 nov.