Een morgenster die maar niet wil schitteren

In A normal life volgt documentairemaker Jill Coulon het leven van een beginnend sumoworstelaar. In anderhalf uur tijd groeit een 18-jarige jongen tot man uit.

Professioneel sumoworstelaar worden: het kan in Japan flink wat geld en roem opleveren. En dus sturen nogal wat ouders hun zoon naar speciale scholen, waar zij met harde hand tot kampioenen moeten worden gesmeed.

Maar wat nu als die zoon liever aan judo doet? Als hij moeite heeft om ver van huis tussen stevige kerels te slapen? Als hij zijn leven in het teken van een bezigheid stelt die hem stiekem weinig interesseert? En zich volvreet terwijl hij nauwelijks nog een hap door zijn keel kan krijgen?

Wie het antwoord op die vraag wil weten moet A normal life. Chronicle of a sumo wrestler bij het Internationaal Documentaire Festival Amsterdam (IDFA) gaan bekijken. Eén ding kan alvast worden verklapt: de zoon in kwestie wordt er niet gelukkig van.

De 18-jarige Takuya uit het dorpje Asahikawa beoefent al elf jaar judo als zijn vader hem na zijn middelbare school aanmeldt bij een sumoschool in Tokio. Pa heeft hoge verwachtingen van zijn zoon, die in Asahikawa het gesprek van de dag is. Voor het eerst sinds tijden gaat het dorp weer een sumogrootheid voorbrengen, zo is de algemene verwachting.

In haar sfeervolle filmdebuut volgt Jill Coulon de ups en downs in het leven van de jonge worstelaar. Aanvankelijk overheerst de verwondering over het feit dat zijn trainingsmaten zo sterk en eetlustig zijn (de zwaarste weegt bijna 200 kilo). Hoe kan hij zich ooit met hen meten, vraagt de iele Takuya zich af.

Maar naarmate de maanden verstrijken komt hij tot de conclusie dat verliezen geen optie is. Zijn dorp rekent op hem. En zijn vader heeft hem te verstaan gegeven dat ‘de grote morgenster’, zoals zijn sumonaam luidt, niet hoeft terug te keren als hij de verwachtingen niet waarmaakt.

Takuya is uiterlijk onbewogen. Maar in de paar telefoongesprekken die hij met zijn zus voert, laat de Japanner iets meer van zijn onvrede zien. Hij mist zijn vrienden, heeft nauwelijks tijd voor zichzelf en moet als Benjamin alle vuile klusjes voor zijn trainingsmaten opknappen. Als hij na twee maanden tijd zestien kilo is aangekomen, krijgt hij van alle kanten complimenten. Maar in vergelijking met zijn tegenstanders blijft hij een lichtgewicht.

Het is opmerkelijk hoeveel bewegingsvrijheid Coulon heeft gekregen. Toernooien, sponsordiners, wedstrijdanalyses, een uitje naar het pretpark – zij mocht alles registeren.

Tot lessen in seksuele voorlichting aan toe. „Iedere man heeft seksuele verlangens”, maakt een leraar zijn knikkebollende pupillen na een lange trainingsdag duidelijk. „Een zaadlozing is geen probleem. Maar het heeft de voorkeur als je dat met een meisje doet. In Japan heeft iedereen minstens twee kinderen.”

Toch vroeg Europees sumokampioen Olle Overbosch zich eerder deze week in het tv-programma Holland Sport af of de filmmaakster geen beperkingen kreeg opgelegd tijdens haar acht maanden lange registratie. „Ik kreeg het idee dat Takuya buiten het zicht van de camera’s klappen kreeg”, aldus de meest succesvolle Nederlander in de traditionele Japanse worstelsport. „Want hoe anders moet diens vlucht – in het holst van de nacht – worden verklaard?”

Of van een echte vlucht sprake is, kan de kijker niet goed beoordelen. Takuya geeft enkel aan dat hij moe is en eenzaam. Dat hij „een normaal leven wil”. Hij kan het eetpatroon van zijn collega’s niet bijbenen. En zijn zelfvertrouwen heeft een dieptepunt bereikt. „Ik zag sumo door naïeve ogen”, vertrouwt hij Coulon toe. „Ik deed het niet voor mijzelf.”

A normal life geeft een mooi inkijkje in het leven van de sumoworstelaar. Maar wat misschien wel het meest blijft hangen zijn de beelden. Loodzware sporters met knotjes in boxershorts. Gedreven, beteuterd, verveeld en bevreesd. Jongens die in anderhalf uur tijd man worden.

‘A normal life’ wordt bij het documentairefestival IDFA tweemaal vertoond: morgen (om 17.30 uur) en zaterdag 28 november (om 10.00 uur).