Een laatste griepprik van dokter Wouter

Ruim dertig miljard euro. Op dat fenomenale bedrag staat de teller aan staatssteun voor de beoogde fusiebank ABN Amro-Fortis inmiddels. Donderdag pompte minister Wouter Bos van Financiën wederom 3 miljard euro aan cash in het ABN-deel van de bank en zegde hij tevens toe een achtergestelde lening van 1,4 miljard aan Fortis om te zetten in eigen vermogen.

De maatregelen zijn onontkoombaar, zegt Bos in de brief die hij over het voorstel aan de Tweede Kamer stuurde. Toezichtsregels, een tegenvaller wegens de gedwongen verkoop van het HBU-pakket aan Deutsche Bank, integratiekosten en lopende verplichtingen maken de nieuwe injectie noodzakelijk.

Dat is ongetwijfeld allemaal heel erg waar, en toch wringt het een beetje. Nog geen maand geleden geleden kondigde ING een aandelenemissie van 7,5 miljard euro aan om een deel van de staatssteun van 10 miljard terug te betalen. Verzekeraar Aegon deed al een emissie van een miljard en zelfs het kleine SNS Reaal wist al 135 miljoen euro uit de markten te halen om de invloed van de staat terug te dringen. Deze financiële instellingen zijn blijkbaar zowel in staat een emissie te doen om kapitaal op te halen voor aflossing als zelf voldoende buffers aan te leggen om aan de strenge toezichtsregels te voldoen.

De grote vraag is nu: waarom lukt dat de combinatie van ABN Amro en Fortis niet?

De verklaring is ontluisterend. Daar waar ING en SNS een duidelijke strategie hebben hoe de komende jaren verder te gaan, ontbreekt een dergelijk plan bij de door Gerrit Zalm geleide combibank. ING splitst zich op en stoot wat af, SNS trekt zich terug uit het internationale vastgoed. Dat doet pijn, maar biedt beleggers wel perspectief. Die steken liever geld in een duidelijk verhaal dan in een bank waarvan niemand nog maar een begin van een idee heeft hoe die eruit zal zien als over een jaar of drie (minimaal) de verzelfstandiging daar is.

Zeker, het steekspel tussen Financiën en Brussel over het al dan niet verkopen van een deel van de boedel heeft vertragend gewerkt. Dat is een verzachtende omstandigheid, maar tegelijkertijd gaat het gerucht dat Zalm niet echt vaart zet achter de integratie. Tot onvrede van Bos. Het is speculeren, maar misschien gokken Zalm en zijn ‘transitieteam’ er wel op dat zolang een strategie uitblijft – en daarmee ook private financiering – Bos als grootaandeelhouder hoe dan ook wel over de brug zal komen als de nood aan de man is.

Nu Bos zegt dat deze injectie de laatste is, kan die vertragingstactiek niet meer worden toegepast.

Egbert Kalse