Trefzeker, charmant, internationaal onervaren

De ster van barones Ashton, de nieuwe ‘minister van Buitenlandse Zaken’ van de EU, is razendsnel gestegen. Ze is een ‘team player’.

Al weken hing de mogelijkheid in de lucht dat de Britse Lady Ashton (53) benoemd zou worden tot Hoge Vertegenwoordiger van de Europese Unie in het buitenland. Maar gisteravond kwam het uiteindelijk pas zo laat rond, dat ze naar eigen zeggen geen toespraak had voorbereid om de wereldmedia in Brussel te woord te staan.

De ster van barones Ashton of Upholland, zoals haar officiële titel luidt sinds ze in 1999 in het Hogerhuis kwam, is razendsnel gestegen. Tot iets meer dan een jaar geleden was ze ook in eigen land hoofdzakelijk bij politieke insiders bekend. Toen droeg premier Brown haar voor om Peter Mandelson op te volgen als eurocommissaris voor Handel.

Net als nu werd ook toen de vraag opgeworpen of ze niet te onervaren was voor zo’n zware post. Zelf zegt ze dat ze veel ervaring heeft opgedaan in allerlei onderhandelingen. „Ik hoop dat mijn speciale vaardigheden zullen laten zien dat ik uiteindelijk de beste keuze was”, zei ze vanmorgen.

Commentatoren wijzen er op dat Ashton, ook al heeft ze weinig internationale ervaring, door een aantal factoren is geholpen. Ze hoort tot de juiste partij (Labour), omdat na de benoeming van een christen-democraat op de hoogste post een sociaal-democraat aan de beurt was. Ze komt uit een grote lidstaat en ze is vrouw, een categorie die niet sterk vertegenwoordigd is in de Europese Commissie. Bovendien had minister van Buitenlandse Zaken David Miliband al laten weten dat hij niet voor de EU-functie voelde.

Tegelijk wijzen aanhangers van Ashton erop dat ze als EU-commissaris al een goede staat van dienst heeft opgebouwd. Ze is er in geslaagd een langlopend conflict met de VS over met hormonen behandeld vlees op te lossen. Ook heeft ze de zogeheten bananenoorlogen bijna beëindigd.

Ze heeft zich daarbij laten kennen als een vrouw die op trefzekere maar charmante wijze een consensus weet te bereiken. Ze is een ‘team player’, zeggen mensen die haar goed kennen.

Afkomstig uit Upholland in het noordwesten van Engeland studeerde Cathy Ashton economie en sociologie in Londen. Vervolgens was ze actief binnen de beweging voor nucleaire ontwapening, waarna ze in het maatschappelijk werk belandde. Later leidde ze een liefdadigheidsorganisatie en een regionale zorginstantie.

Na haar benoeming in het Hogerhuis hield ze zich bezig met onderwijs, vanaf 2002 als staatssecretaris. Brown benoemde haar in 2007 als fractieleider in het Hogerhuis. In die hoedanigheid hielp ze het omstreden Verdrag van Lissabon tamelijk geruisloos door het Hogerhuis. Hetzelfde verdrag, dat de functie schept, die ze nu gaat vervullen.