Tijdschrift

In zijn Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1885-1985 noemt Ton Anbeek haar in één adem met Reve en Hermans: J.P. Vrugt. Anna Blaman, want onder dat pseudoniem publiceerde Vrugt (1905-1960) is echter, in tegenstelling tot haar beroemde generatiegenoten, grotendeels in de vergetelheid geraakt. Met haar Eenzaam avontuur uit 1948, dat zinderde van lesbische erotiek maar ook een vereenzaamd mensbeeld opriep, wist de grotendeels verzuilde kritiek van die tijd amper raad. Volgens Anbeek berustten de recensies toen ‘op een confrontatie van de levensbeschouwing van de criticus met de boodschap die hij in het boek legde’.

In Goede papieren, het uitbundig geïllustreerde tijdschrift dat aan het Letterkundig Museum is verbonden, schrijft Aad Meinderts over het ‘schertstribunaal’ dat Blaman wegens Eenzaam avontuur ten deel viel. Romancier Albert Helman deed dienst als aanklager van een schijnzitting, die het plan van de Rotterdamse rechtbank om Blaman wegens grievende passages werkelijk te vervolgen, moest parodiëren.

Helman lijkt er echter andere beweegredenen op na te hebben gehouden dan het aan de kaak stellen van de pretenties van de rechterlijke macht. In wat Meinderts kwalificeert als een ‘mogelijke ordinaire wraakoefening’ (Blaman liet zich kort voor het proces negatief uit over een boek van Helman) maakte Helman in dubieuze bewoordingen de kachel aan met Eenzaam avontuur. Zo zou Blaman, getuige een in het blad afgedrukt aanklachtformulier van Helman, een ‘onjuist begrip van de redenen (hebben) weshalve vrouwen door mannen aangetrokken worden’. Zij zag de grap er niet van in en kwam niet opdagen bij de zitting. Van de ooit zo controversiële Blaman is al lange tijd geen titel meer in druk.