Politicus van het 'wederzijds begrip'

‘Rustige vastheid’ is het motto van de bescheiden Vlaamse christen-demo-craat Herman Van Rompuy, de eerste vaste voorzitter van de Europese Raad.

Nadat Herman Van Rompuy vorig jaar onverwacht premier van België was geworden ging hij op skivakantie in Oostenrijk. Met de nachtbus. Hij zei dat hij niet van plan was plotseling een luxe leven te gaan leiden. Afgelopen zomer ging hij wel verder op reis, naar Australië. De toekomstige ‘president’ van Europa vloog toen economy.

Herman Van Rompuy (62) stelt zich graag bescheiden op. In een interview liet hij zich onlangs ontvallen dat hij nog steeds geen Angela durft te zeggen tegen de Duitse bondskanselier Merkel. „Het lukt mij niet”, zei hij. „Daar ben ik te timide voor.”

‘Rustige vastheid’ is het motto van de Vlaamse christen-democraat. Zo heet ook zijn huis in de gemeente Sint-Genesius-Rode, op de taalgrens. Franstaligen zien hem niet graag vertrekken naar Europa. Als premier bracht Herman Van Rompuy rust in België, nadat het land de langste politieke crisis uit zijn bestaan had beleefd.

Van Rompuy werd vorig jaar december premier, nadat zijn voorganger Yves Leterme moest aftreden. Hij was op dat moment Kamervoorzitter – een mooie functie om een lange carrière mee af te ronden.

Of hij veel ideeën over Europa heeft, is niet bekend. De afgelopen weken werd alleen een oude uitspraak van hem aangehaald over Turkije. In 2004 zei hij in de Belgische Kamer „dat de universele waarden die gelden in Europa, en die ook in de christelijke leer fundamenteel zijn, zullen verwateren door de toetreding van een groot islamitisch land als Turkije”. Van Rompuy is een gelovige katholiek, hij behoort tot de conservatieve vleugel van zijn partij.

Samen met zijn broer Eric, die ook politiek actief is, stond hij ooit op de omslag van het weekblad Humo als ‘Het geweten van Vlaanderen’. De jaren zestig gingen aan hem grotendeels voorbij, zei hij in interviews. Samen met zijn broer ging hij wel naar de film Woodstock, de registratie van het fameuze concert in 1969. Maar het was niet zijn wereld, constateerde hij. Liever dan naar de Beatles en The Rolling Stones, luisterde hij naar Leonard Cohen.

Van Rompuy is geen aartsconservatief. Toen Elio di Rupo, de homoseksuele leider van de Franstalige socialisten, jaren geleden werd beschuldigd van pedofilie – ten onrechte – verdedigde Van Rompuy hem.

Europa is niet helemaal vreemd voor Herman Van Rompuy. Als minister van Begroting maakte hij zijn land eind vorige eeuw klaar voor de euro. Zijn vader was economieprofessor. Zelf studeerde hij filosofie en economie.

Bijna was hij eerder al een keer premier geworden. In 1994 leek Jean-Luc Dehaene, die toen premier was, op het punt te staan om voorzitter te worden van de Europese Commissie. Herman Van Rompuy had hem in dat geval moeten opvolgen. Maar Dehaene kreeg de baan niet.

Dat Van Rompuy nu wel een Europese topfunctie krijgt, noemen commentatoren pijnlijk voor Guy Verhofstadt, die andere oud-premier die ooit bijna Commissie-voorzitter werd. Van Rompuy is zo’n beetje de tegenpool van de Verhofstadt, de altijd optimistische liberaal die vol zit met grote ideeën over Europa. Herman Van Rompuy schrijft graag hele kleine gedichtjes, haiku’s. In zijn visie is een optimist „een slecht ingelichte pessimist”.

Het grote probleem van België – hoe Vlamingen en Walen in de toekomst met elkaar moeten samenleven – heeft ook Herman Van Rompuy nog niet kunnen oplossen. Hij bracht rust in het land, vooral door daar even niet over te praten.

„Mijn politieke leven staat in het teken van wederzijds begrip”, zei hij gisteren. „Ik zal op die weg voortgaan.” Als Belg is Van Rompuy zich bewust van het belang dat taal ook in Europa speelt. Hij wisselde Frans af met Engels. En in het Nederlands zei hij dat er de afgelopen tijd veel was gesproken over het juiste profiel van de ‘EU-president’. „Er is maar één profiel. Dat van de dialoog, van de eenheid en van de actie.”