Let op: wie niet vóór mij is, wordt gewoon vermoord

Robert Harris: Lustrum. Arrow Books, 464 blz. € 17, 95

Marcus Tullius Cicero is eindelijk waar hij wezen wil: in het centrum van de macht. Aan het begin van Lustrum, de nieuwe roman van de Britse schrijver Robert Harris en het tweede deel van een beoogd drieluik over de beroemde Romeinse redenaar, mag Cicero de toga met paarse rand van een consul van de Romeinse republiek omhangen. Hij heeft het een jaar lang voor het zeggen in de machtigste stad ter wereld.

In Imperium, het in 2006 verschenen eerste deel van de trilogie, maakte de ‘nieuwe man’ Cicero naam als advocaat en politicus. Opvolger Lustrum is prima te genieten als een op zichzelf staande roman, maar enige kennis van het voorafgaande maakt het leesplezier wel groter.

Ook deze keer wordt het verhaal verteld door door Tiro, de slaaf van Cicero die in een soort steno alle speeches van zijn meester opschrijft. Aangezien Tiro Cicero volgt als een schaduw, is de lezer vanaf de voorste rij getuige van de turbulente politieke gebeurtenissen die het jaar van Cicero’s consulaat vormgeven.

Centraal staat de samenzwering van Catilina, een senator die de consulsverkiezing van Cicero verloor. Catilina werpt zich op als kampioen van de armen en wil alle Romeinse aristocraten die zich niet in zijn kamp bevinden, vermoorden. Cicero moet al zijn redenaarskunsten aanwenden om dit complot te stoppen.

Tegen het eind van de roman, vier jaar na zijn consulaat, raakt Cicero enorm in de problemen. De grote mannen die achter de schermen Catilina stilzwijgend steunden, keren zich nogmaals tegen hem. Kwade genius is de rijzende ster Julius Caesar. Cicero heeft zich herhaaldelijk uitgesproken tegen Caesars ambitieuze gedrag en daarvoor krijgt hij de rekening gepresenteerd. Met het door populisten opgestookte plebs van Rome voor zijn deur, rest Cicero weinig anders dan ballingschap. Met een zwaar hart verlaat hij de stad waar hij vijf jaar lang, een lustrum, de gevierde man was. Tiro krijgt zijn vrijheid aangeboden, maar besluit bij zijn meester te blijven.

Harris is erin geslaagd een spannende, magnifieke politieke thriller te schrijven over de strijd op leven en dood die zich in 63 voor Christus in Rome afspeelde – ook voor degenen die al weten hoe alles uiteindelijk zal aflopen.