Laatste Béjart is kleurrijke puzzel

Ballet Béjart Ballet Lausanne met Reis om de Wereld in 80 Minuten. Gezien: 18/11, Amsterdam. Herhalingen t/m 22/11. Inl: 0900-2525255, www.theatercarre.nl.***

In Reis om de Wereld in 80 Minuten,het laatste werk van de Franse choreograaf Maurice Béjart (1927-2007) zijn de dansers bijna zonder uitzondering om op te vreten. Zijn gezelschap Béjart Ballet Lausanne bestaat geheel uit sterke, uitgesproken klassieke dansers. Opmerkelijk, want Béjart werd in eerste instantie bekend om de verstrengeling van Oosterse en Westerse, en klassieke en moderne technieken. Door op te treden in sporthallen en congreszalen bereikte hij een groot, jong publiek. Later traden zijn klassieke achtergrond en voorkeur voor lichamelijke esthetiek sterker op de voorgrond.

Op sommige momenten is zijn zwanenzang zo bombastisch dat het moeilijk te verteren is, maar dankzij verwijzingen naar eerdere werken wordt het behalve een kleurrijk spektakel ook voor ingewijden een interessante puzzel. Want al waren de boeken van Jules Verne een inspiratiebron, eigenlijk vertelt het ballet, samengesteld door Béjarts opvolger Gil Roman, het verhaal van de choreograaf Béjart en de belangrijkste plaatsen, invloeden en producties van zijn carrière. Uiteraard ontbreekt ook een verwijzing naar Béjarts muze Jorge Donn niet. De blonde Argentijnse danser werd vaak opgevoerd als engel, profeet of hogepriester en is moeiteloos te herkennen in de plechtstatige solo Egypte, al ontbreekt het danser Julien Favreau aan Donns charisma.

In het stuk doolt een reiziger over de wereld en schampt hier en daar langs lokale dansculturen. De Indiase kathak is bijvoorbeeld te horen, maar in de dansbewegingen nauwelijks te zien – de nadruk ligt op gestrekte voeten en een stralende glimlach. Maar het is aardig mijmeren bij alle pleisterplaatsen: Venetië met zijn bonte carnaval en de commedia dell’arte, waar Béjart zijn hart aan verloor (zoals te zien was in de film Je suis né à Venise); het muzikale Griekenland van Theodorakis (Zeven Griekse dansen); Wenen, waar hij een ‘intellectueel’ ballet aan wijdde, en Arepo, ofwel ‘opera’ achterstevoren gespeld, dat hij voor het Ballet van de Parijse Opera maakte.

En toch, een waardig testament is Reis om de Wereld in 80 Minuten niet. Daarvoor is het te versnipperd en te vlak. Meeslepend wordt het nergens, zelfs niet tijdens een koddig pinguïndansje of het carnaval van Rio de Janeiro. Gelukkig maken de dansers veel goed, zoals de beeldschone Daria Ivanova, de reeds genoemde Favreau en Julio Arozarena, die als enige échte swing in de heupen heeft.