Goed nieuws uit Brussel voor de schoenfetisjist

De Europese Commissie wil de importheffingen op leren schoenen uit onder meer China afschaffen. Spanje en Italië zijn tegen: zij willen de eigen fabrikanten beschermen.

Goed nieuws voor schoenenfetisjisten: schoenen kunnen binnenkort flink in prijs dalen. Lederen schoenen uit China en Vietnam zouden in de gehele Europese Unie goedkoper kunnen worden. Dat hangt af van een besluit uit Brussel, of de huidige importheffingen op lederen schoenen uit China (16,5 procent) en Vietnam (10 procent) al dan niet gehandhaafd blijven.

Gisteren is de afschaffing van die importheffingen, die exporteurs uit China betalen aan de Europese douanes, een stuk dichterbij gekomen. Het antidumpingcomité van de Europese Commissie kwam in Brussel bijeen en het merendeel van de leden stemde tegen verlenging van de heffingen.

Die strafheffingen zijn in 2006 ingesteld als ‘antidumpingmaatregel’, voor bedrijven die producten goedkoper aanbieden op de Europese markt dan op hun thuismarkt. Ze zijn echter vooral bedoeld als bescherming voor de eigen schoenproducenten. Of zoals de Commissie het verwoordt: „Deze regel corrigeert de schade die Europese schoenfabrikanten ondervinden door de oneerlijke verstoring van handel.” Volgens Brussel ontvangen Chinese en Vietnamese schoenproducenten subsidie en dat is oneerlijke concurrentie.

De Commissie wil de antidumpingmaatregelen opnieuw handhaven, voor in ieder geval vijftien maanden vanaf januari 2010. Ondanks de negatieve uitslag van de stemming in het comité wil eurocommissaris Ashton (Handel), de aanstaande Hoge Vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid, het voorstel aan de EU-ministers van Economische Zaken voorleggen, begin december. Landen als Spanje, Portugal en Italië zijn voor een verlenging van de heffingen. Zij willen hun eigen industrie beschermen. Het Nederlandse ministerie van Economische Zaken is tegen: de voordelen voor een beperkt aantal Europese producenten wegen niet op tegen „de nadelen voor importeurs, groothandel, detailhandel en consumenten”, aldus staatssecretaris Heemskerk (Economische Zaken, PvdA).

De bescherming van de Europese schoenfabrikanten is hiermee een traditioneel conflict tussen de noordelijke, liberale lidstaten en de zuidelijke, meer op bescherming van de eigen markt gerichte EU-landen. De vorige keer dat de lidstaten over de antidumpingregels voor schoenen stemden, was dat een nipte overwinning voor de Zuid-Europese landen; dertien lidstaten stemden in 2006 voor, twaalf stemden tegen.

Terwijl in zuidelijke EU-landen nog veel schoenfabrieken staan die regionaal of nationaal hun waar verkopen, zijn in Noordwest-Europa bijna geen fabrikanten meer te bekennen, alleen nog importeurs en handelaren. Paul te Grotenhuis van Mitex, de Nederlandse brancheorganisatie voor schoenhandel: „We hebben hier nog wel luxere producenten, zoals Van Bommel en Van Lier, maar zij hebben geen last van concurrentie uit China.” Afschaffen dus, die importheffingen, zegt hij: „Nederland importeert honderden miljoenen paar schoenen per jaar. Importheffingen leveren alleen extra administratieve lasten op, ze stimuleren de innovatie van Europese fabrikanten niet.”

Bovendien zijn grotere Europese producenten – het Duitse Puma, het Italiaanse Diesel en het Britse Clarks – zelf slachtoffer van heffingen; zij besteden hun productie al jaren uit, onder meer in China. Zij moeten nu net zo goed extra betalen voor hun leren schoenen als de Chinese bedrijven. Veel Italiaanse fabrikanten pakken de productie net iets anders aan, zegt Te Grotenhuis: „Zij laten alle onderdelen apart in Azië maken en zetten de schoen hier in elkaar. Zo kan er toch made in Italy op staan.” Dat maakt de discussie over de heffingen volgens hem irrelevant.

Toch nam het aantal importheffingen in deze tijd van economische neergang juist toe. Uit cijfers van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) blijkt dat het aantal antidumpingmaatregelen vorig jaar met 17 procent steeg ten opzichte van 2007.

De maatregelen betreffen ongeveer 0,6 procent van de totale import. Dat lage percentage laat zien dat deze maatregelen de laatste stuiptrekkingen zijn in de overgang naar een gehele vrije markt, zegt Jan Orbie, hoogleraar Europese handelspolitiek aan de Universiteit Gent. Hij noemt de maatregel voor schoenen een ‘prikactie’, „een klein, overgebleven stroompje protectionisme in een enorme revolutie richting de vrije markt”. Dat blijkt ook uit de specifieke maatregel: het gaat alleen om leren schoenen, voor kinderschoenen en sportschoenen geldt de heffing niet. „En het voorstel is om de heffing voor 15 maanden te verlengen, terwijl de gebruikelijke periode vijf jaar is”, zegt Orbie.