Franse schaamte om WK

Frankrijk scoorde en gaat naar het WK. Ierland gaat niet. Maar noblesse oblige: het Franse doelpunt was vals en Sarkozy zegt sorry.

Het moet een unicum zijn in de geschiedenis van wereldsport nummer één. Aan het WK voetbal in Zuid-Afrika doet komende zomer een land mee dat zich schaamt voor zijn kwalificatie.

Frankrijk kan niet leven met de handsbal waarmee aanvaller Thierry Henry woensdag in de slotfase van de kwalificatiewedstrijd Frankrijk-Ierland de bal controleerde, voordat hij William Gallas de voorzet gaf voor het beslissende doelpunt. De scheidsrechter zag het niet, Ierse protesten hielpen niet en Henry wachtte tot na het duel om zijn vals spel op te biechten. Wereldvoetbalbond FIFA heeft vanmorgen besloten dat het duel niet wordt overgespeeld.

Henry zal niet hebben vermoed dat zijn klap op de bal zo hard aankwam – niet alleen in Ierland, maar ook in Frankrijk. Voetbal is geen oorlog meer. Met een WK in het land van Mandela in het vooruitzicht, gaat het om gerechtigheid en het goede voorbeeld, en zelfs om politieke vrede.

De Franse president Sarkozy bood de Ierse premier Cowen gisteren tijdens de Europese top in Brussel zijn excuses aan. Veel te juichen viel er de laatste maanden toch al niet voor de Ieren. Meer dan wie ook in Europa zijn ze getroffen door de recessie. Maar het nationale voetbalteam, dat met verrassend sterk spel op weg leek naar kwalificatie voor de eindronde van het WK, vormde een lichtpunt in alle somberheid.

Ook in Frankrijk werd deelname aan dit WK nog belangrijker gevonden dan gewoonlijk. De talrijke spelers met Afrikaanse wortels in het Franse team konden zich „niet voorstellen er niet bij te zijn in het land van Mandela”, zoals een van hen, verdediger Patrice Evra, het formuleerde. Dat was wel een handsballetje waard.

Maar de blijdschap over de kwalificatie kon gisteren een uitbraak van collectieve schaamte in Parijs niet voorkomen. Intellectuelen en politici verdrongen zich voor camera’s. „Ik heb liever een nederlaag dan zo’n smadelijke overwinning”, bekende filosoof Alain Finkielkraut. „Wij zijn allen Ieren”, proclameerde de invloedrijke schrijver, politiek adviseur en ondernemer Jacques Attali.

Vervolg Hands: pagina 13

Ieren doen in kranten hun beklag

Hij pleitte er voor Henry uit de Franse selectie voor het wereldkampioenschap te zetten.

Sportminister Roselyne Bachelot verklaarde plechtig niet trots te zijn op het Franse elftal. En de belangrijkste literaire criticus van het land, Bernard Pivot, verklaarde dat door het onrecht het verkeerde team nu naar het WK gaat: „De Ieren hadden de overwinning verdiend.”

In Ierland was de stemming niet anders. Het parlement in Dublin debatteerde gisteren over de arbitrage. De Ierse minister van Justitie Dermot Ahern wil de geschiedenis veranderen. „Het recht heeft in Parijs niet gezegevierd”, zei hij. „Als dit resultaat blijft staan, versterkt het de indruk dat je zult winnen als je bedriegt.”

De Ierse voetbalbond diende tevergeefs een officieel verzoek in bij de FIFA om de wedstrijd te laten overspelen. De wereldvoetbalbond toonde zich in een eerste reactie niet ontvankelijk. „Er is geen precedent voor het overspelen van wedstrijden om een beslissing te herzien die een scheidsrechter op het veld heeft genomen”, liet de FIFA weten.

Dat was een antwoord op het Ierse argument dat de FIFA tijdens de kwalificatieronden al eens een wedstrijd liet overspelen wegens een ‘technische arbitragefout’ bij de wedstrijd Bahrein tegen Oezbekistan. Specialisten hadden de vergelijking al afgewezen. Toen ging het om het verkeerd toepassen van de reglementen rond een strafschop. De Zweedse arbiter bij Frankrijk-Ierland maakte een inschattingsfout.

De omstreden Franse bondscoach Raymond Domenech vond daarom dat excuses van Franse zijde „niet nodig” waren, zei hij vanmorgen. Thierry Henry dacht er woensdagavond na de wedstrijd tegen de Ieren aanvankelijk ook zo over. Ja, het was hands, bekende hij, „maar ik ben de scheidsrechter niet”. Vanmorgen excuseerde hij zich alsnog, via twitter.

Critici in Frankrijk vinden dit niet genoeg. Voetballers zijn iconen die worden nageaapt en moeten daarom het goede voorbeeld geven. „Er wordt in onze samenleving steeds meer vals gespeeld. De indruk dat dit werkt, moet worden weggenomen”, zei ex-international Emmanuel Petit.

De Ieren, als kleine eilandnatie eeuwenlang door buitenlanders beheerst, hebben een ambivalente verhouding met de buitenwereld. Ze reageerden getergd. Dit was geen fair play, oordeelde het land collectief. De gewoonlijk tamelijk goedmoedige Ierse fans toonden zich verbitterd, in Parijs maar ook in de talrijke pubs met grote voetbalschermen in Ierland zelf.

Hoe diep de affaire de Ieren heeft geraakt, blijkt vandaag uit de brievenpagina in de gewoonlijk nogal bedaagde Irish Times. De ene Ier na de ander doet er zijn beklag. „Laat de wereldkampioenschappen handbal maar beginnen!”, schreef een vrouw. Zelfs de bookmakers in het land maakten vanmorgen in een grootmoedige bui bekend dat Ieren die hadden gewed op winst van het Ierse team hun inleggeld zouden terugkrijgen (mensen die op Frankrijk hadden gewed zouden eveneens worden uitbetaald).

Kranten leefden zich uit met koppen over de ‘Hand of Frog’ (Net als de Britten, duiden de Ieren de Fransen soms schamper aan als frogs, kikkers) en de ‘Hand of Gaul’ (Gallië). In Frankrijk regende het ook beeldspraken over de ‘hand van God’ van Henry die bovendien een ‘politieke dimensie’ bleek te hebben. Terloops werd erop gewezen dat de Ieren eerder in de kwalificatiereeks voor het WK scoorden uit een dubieuze strafschop tegen Georgië.

In Ierland en Frankrijk bestaat overeenstemming over een conclusie: de arbitrage moet worden hervormd: videocamera’s zijn gewenst, of desnoods, zoals de Franse UEFA-voorzitter Platini wenst, extra grensrechters.