Doet een blinde 's avonds de lampen aan in huis?

Al een aantal jaren spookt er een vraag door het hoofd van Twan Mickers uit Tilburg: als een blinde in het donker thuis komt, knipt hij dan het licht in de gang aan? Mickers gaat er namelijk van uit dat het voor een blinde geen verschil maakt, niets kunnen zien is niets kunnen zien. „Maar zou het zoiets kunnen zijn als een dove die voor de gezelligheid Sky Radio aanzet?”

Ton van Weerdenburg doet dat in ieder geval wel, het licht aanknippen. Hij is wat ze noemen ‘maatschappelijk blind’. „Ik ben zeer slechtziend. Ik zie nog maar 2 procent. Dat is net het verschil tussen licht en donker.” Van Weerdenburg werkt bij de Ooglijn, en geeft advies over visuele beperkingen. Hij vermoedt dat de meeste blinden het licht gewoon aandoen. Ton van Weerdenburg: „Natuurlijk ook omdat veel blinden samenleven met mensen die wel kunnen zien.”

Paulien Vreman is hoofd communicatie van Bartiméus, een specialist in visuele beperkingen. Ze heeft er net een discussie met haar collega’s opzitten. Het licht gaat bij de meeste blinden aan, luidt de conclusie. De reden is eigenlijk simpel, zegt Vreman. „Een verlicht huis ziet er bewoond en toegankelijk uit. In een donker huis is niemand thuis, denkt de buitenwereld. Beetje vreemd ook als bezoek zelf het licht aan moet doen.”

Goed, het licht gaat dus aan. Maar hoe weet een blinde nu wanneer dat moet? Speciale braillekalenders geven aan hoe laat de zon opkomt en weer ondergaat, vertelt Vreman. „Op die manier weet iemand die blind of slechtziend is dus wanneer het gaat schemeren en wanneer de lamp aan moet.” En of de lamp aanstaat dat ‘voelt’ een blinde. Vreman die zelf geen visuele beperking heeft: „Jij en ik zullen er moeite mee hebben, maar een blinde heeft de stand van de lichtknopjes gewoon in het geheugen zitten.”

Lineke Nieber