Bonnetjes hielpen 'Daily Telegraph' de zomer door

Robert Winnett en Gordon Rayner: No Expenses Spared. Bantam Press, 360 blz. € 18,-

In Groot-Brittannië is nog nooit zo veel over politiek gepraat en geschreven als in de laatste vijf maanden. Het ging daarbij niet zozeer om pensioenen of belastingtarieven als wel om de declaraties van de volksvertegenwoordigers, voor onder meer bloembakken, kattenvoer, pornovideo’s, breedbeeldtelevisies, tampons en spookhypotheken.

De onthullingen in The Daily Telegraph hebben geleid tot het roemloze aftreden van kamervoorzitter Michael Martin en bijna tot de val van de regering-Brown. Het imago van politici is thans vergelijkbaar met dat van handelaren in tweedehands Vauxhalls, zo niet beroerder.

Over de achtergronden van de scoop hebben twee journalisten van ’s lands best verkochte kwaliteitskrant The Daily Telegraph No Expenses Spared geschreven. De bron van de bonnetjesaffaire blijkt te liggen in het Iraakse Basra, waar Britse soldaten met afgunst naar de uitrusting van hun Amerikaanse wapenbroeders keken. Na hun terugkeer naar Groot-Brittannië besloten enkele soldaten wat bij te verdienen om goede vesten en laarzen te kunnen kopen. Ze vonden een betrekking op The Stationary Office, een geprivatiseerde overheidsdienst waar ze declaraties en bijbehorende bonnetjes van Kamerleden moesten anonimiseren. Dat deden ze met stijgende woede.

De gegevens kwamen in handen van ex-commando John Wick die enkele kranten benaderde. Ondanks de conservatieve kleur, beloofde The Daily Telegraph een evenwichtige verslaggeving. Hoe de concurrentie reageerde op het missen van deze scoop, kunnen Winnett en Rayner niet weten. En hiermee is meteen een nadeel van het boek aangegeven: het geeft weliswaar een kijkje in de keuken van de Telegraph, maar onafhankelijk en neutraal is het niet.

Op vrijdag 7 mei begon men met de publicatie van dubieuze declaraties van het kabinet. Wekenlang zou de krant dagelijks gemiddeld twaalf pagina’s besteden aan de onkosten, met thema’s als ‘Home Sweet Homes’ en ‘Flower Power’. De sfeer in Westminster leek op die tijdens een terroristische aanval.

De bonnetjesaffaire werd een nederlaag voor de gevestigde orde in de politiek, maar een overwinning voor de gevestigde pers, vooral de ouderwetse Telegraph die gaandeweg zélf het nieuws zou worden.

Patrick van IJzendoorn