Goddelijke rijst

In culturen waarin rijst het basisvoedsel is, wordt het als goddelijk beschouwd. In Japan is rijst zelfs zo heilig dat de naam voor gekookte rijst dezelfde is als die voor een maaltijd: gohan.

Juist vanwege die spirituele rol wordt rijst in de meeste Aziatische landen zo eenvoudig mogelijk geserveerd. De bijgerechten mogen nog zo ingewikkeld zijn, aan de rijst zelf geen polonaise. Desondanks zijn wereldwijd ontelbare rijstrecepten ontstaan die verder gaan dan alleen koken in water of stomen. Voor bijvoorbeeld risotto, paëlla, pilav, jambalaya en khichri worden de rijstkorrels eerst gebakken, waarna er vocht aan wordt toegevoegd om de rijst verder te laten garen.

Khichri of kitcheri is een oude Indiase bereiding en betekent letterlijk ‘brij’ of ‘ratjetoe’. De Britse kolonisten leerden het kennen als ontbijtgerecht. Zij introduceerden het verwarmende, naar specerijen geurende gerecht in hun vaderland, waar tegenwoordig nog slechts een handvol verstokte imperialisten er de dag mee begint. Veel populairder is kedgeree, zoals de verengelste naam luidt, als warm avondmaal.

Hoewel de oorspronkelijke Indiase receptuur vegetarisch was, krijg je in Engeland meestal gerookte schelvis door de rijst. Dat is heerlijk, en behalve met gerookte schelvis – die hier niet zo makkelijk te krijgen is – kan het ook met gerookte makreel. Toch geef ik vandaag een vegetarische versie. Gewoon, omdat dit recept met linzen, eieren en gekaramelliseerde uien, hemels lekker is.

Voor 2 personen:

4 eetlepels arachideolie

2 – 3 cm verse gemberwortel, ragfijn gesneden

½ theelepel geelwortelpoeder

1 theelepel grofgemalen peper

6 pimentbessen, geplet

4 kardemompeulen

1 kaneelstokje

1 laurierblaadje

100 gram basmatirijst

100 gram Puy-linzen

300 ml karnemelk

2 uien, in dunne ringen

3 eieren

1 citroen, in parten

een handje verse bladpeterselie of koriander, fijngesneden

Verhit 2 eetlepels olie in een pan met dikke bodem en fruit hierin zachtjes de gember en specerijen. Fruit de rijst en linzen twee minuten mee. Schenk 400 ml water en de karnemelk in de pan, voeg een flinke snuf zout toe en breng aan de kook. Zet het vuur laag, leg een deksel schuin op de pan en kook rijst en linzen in 20 - 25 minuten net gaar. (Voeg zo nodig nog een extra scheutje kokend water toe – de khichri moet een beetje vochtig blijven.) Zet een koekenpan op laag vuur en bak de uiringen samen met een snuf zout in de rest van de olie goudbruin. Trek hier gerust een minuut of 15 voor uit. Hoe langzamer, hoe lekkerder. Draai het vuur op het laatst hoger en bak de uien krokant. Kook intussen de eieren zo zacht of hard als je wilt, laat schrikken, pel en halveer ze. Vis desgewenst de specerijen uit de rijst en verdeel over 2 borden. Garneer de khichri met de uien, de eieren, citroenparten en groene kruiden.

Janneke Vreugdenhil

Praat mee over het koken van perfecte rijst op www.nrcnext.nl/koken. Op nrc.tv maakt Janneke groentechips.