Berend Botje op reis naar 'America'

Jeugdtheater Amerika America, door Speeltheater Holland & Calefax rietkwintet, Gezien 14/11 Krakeling Amsterdam. Tournee t/m 28/2, www.speeltheater.nl **

Johnny dacht een rustige oude dag te hebben. Met voor zich uit brabbelende medesenioren en betuttelende verzorgers op Birkenstocks brengt hij de tijd door in een bejaardenhuis in Michigan, Amerika. Maar dan loopt zijn jeugdliefde Marie uit Twente zijn leven weer binnen, waardoor vergeten laatjes in zijn hoofd worden opengetrokken. Laatjes met dierbare herinneringen, maar ook met oude nachtmerries. Wat is er ooit gebeurd tussen Johnny en Marie?

Speeltheater Holland maakt met Amerika America van Saskia Janse een familievoorstelling over emigratie voor 10 jaar en ouder. De titel verwijst naar het kinderliedje Berend Botje, net als de naam van de hoofdpersoon: Johnny heet eigenlijk Berend. Met de boot vertrekt Berend rond 1925 met het hele gezin naar de overzijde van de oceaan. Hij behoort tot de grote groep mensen die zo’n eeuw geleden uit Nederland vertrok, op de vlucht voor de armoede.

Amerika America is een rijke voorstelling. Iets te rijk zelfs. In flashbacks, met poppenspel, filmprojecties, livemuziek en vijf acteurs wordt Johnny’s verhaal verteld. De spannende geschiedenis bevat bovendien veel thema’s. Smokkelen, emigreren, incest, geheimen en verraad zijn er maar een paar van. Al die opsmuk is onnodig; het mooie basisverhaal was met minder kunstgrepen en terzijdes beter tot z’n recht gekomen. De historische filmbeelden zijn prachtig, maar die hadden we liever zonder nieuw filmmateriaal, gezien.

Heel passend is de muziek van het Calefax rietkwintet. De vijf blazers spelen naast nieuwe muziek, arrangementen van muziek uit de jaren twintig, die ons precies naar de goede tijd voert. Leuk is ook dat de muzikanten zijn opgedoft als bejaarde dames met glimmende oorbellen en verstandige schoenen. Waren regisseur Onny Huisink en schrijver Saskia Janse maar even verstandig.