Jakoetsk (2)

DSC01856Omdat je in de permafrostbodem geen waterput kunt slaan, zijn de inwoners van Jakoetië voor hun watervoorziening afhankelijk van Omaatje Lena, die op sommige punten zo breed is als een zee. ‘s Winters hakken ze daar blokken ijs uit om die te smelten. In de stad gebeurt dat waarschijnlijk op grote schaal met enorme smeltinstallaties, zo stel ik me voor. Maar in de dorpjes moeten de bewoners zelf die ijsblokken uit de bevroren rivier zagen, die ze dan met een aanhanger naar  een aantal vaste punten brengen waar je ze kunt ophalen.

DSC01841Die ijsblokken staan als glazen grafstenen midden in het verlaten landschap te schitteren. Het is een prachtig gezicht. Bovendien zegt het veel over de zuiverheid van het water van de Lena. Zelf moest ik sterk denken aan het Siberische ijspaleis waar Pasternaks Dokter Zjivago zijn gelukkigste dagen met Lara beleeft.

DSC01842

Bij het dorp Toelagina, op zo’n 25 kilometer buiten Jakoetsk, kwamen we gisteren een werkloze dierenarts tegen die met paard en slee zijn ijs kwam ophalen. ,,Een ton ijs voor 500 roebel”, zei hij, over het bedrag dat hij aan de ijszagers moet betalen voor de blokken. Het kon de pret bij de dierenarts niet drukken. Hij had toch niet zoveel meer te doen.

DSC01840

DSC01847

Toen hij zijn sleetje had volgeladen reed hij opgewekt terug naar de hut van leem en hout waarin hij al jaren woont. ,,Zo, ik heb weer water voor twee weken”, sprak hij opgelucht, toen hij de ijsblokken uitlaadde en ze in een bak in zijn voortuin legde waar een dreigende herdershond erover waakte.

DSC01846

Daarna vertelde hij ons uitvoerig over de ondergang van zijn dorp tijdens de perestrojka, toen de kolchoz failliet ging en iedereen zijn werk verloor. Gelukkig heeft hij zelf nog vijf koeien en helpt hij af en toe een buur met het genezen van ziek vee. Van zijn pensioentje van 5000 roebel kan hij net rondkomen, al is hij behalve 1000 roebel voor zijn ijsblokken maandelijks ook nog 2000 roebel kwijt aan het gas dat sinds een paar jaar via een keurige bovengrondse leiding naar zijn huisje wordt gevoerd. ,,Als ik niet betaal, dan sluiten ze de boel gewoon af”, zei hij lachend, zijn lot relativerend. ,,Maar gelukkig heb ik warme kleren, laarzen van rendierbont en een goede muts, dus ik houd het wel warm binnen. En het is nu nog niet zo koud, hè.” De thermometer wees op dat moment -27 graden Celsius aan. Een temperatuur waarbij ik het niet langer dan een uur in de buitenlucht uithoud, zeker niet als het ook nog eens waait en de waterdampen over het nog niet bevroren deel van de Lena trekken.

DSC01853