Rekeningrijden via het Pentagon

Een zelden beschreven sleutelelement van het systeem van rekeningrijden dat het kabinet vrijdag aankondigde is de afhankelijkheid van GPS, het satelliet-stelsel dat door het Amerikaanse leger in de lucht wordt gehouden.

<<De kritiek van de Raad van State op de plannen van Eurlings was niet mals: ten onrechte gaat hij er van uit dat de techniek onfeilbaar; bovendien heeft de Raad kritiek op de vormgeving van het hele project.>>

Hieronder een brief van internetkundige lezer Friso Gosliga. Hij beschrijft wat er gebeurt als het Pentagon de stekker er uit trekt. Een zo kort mogelijke uitleg en argumentatie:

“Het NL systeem voor rekeningrijden zal zijn gebaseerd op een kastje dat voor zijn positiebepaling afhankelijk is van GPS. Het gebruik van GPS (Global Positioning System) signalen is gemeengoed geworden in navigatiesystemen, mobiele  telefoons en allerlei andere toepassingen. Het GPS bestaat uit een netwerk van 24 tot 32 satellieten en bijbehorende voorzieningen op aarde.

Wat veel mensen zich niet realiseren is dat dit systeem volledig wordt gerund door het Amerikaanse leger. Tot 2000 was het zelfs zo dat de plaatsbepaling voor het leger nauwkeuriger was dan de plaatsbepaling voor burgers. Door een politiek besluit werd dit verschil opgeheven.

Het onderhoud van GPS kost klauwen met geld. Ook de Amerikaanse overheid voelt de crisis. Het vervangingsprogramma voor satellieten heeft nu al meerdere jaren vertraging opgelopen.

Onlangs heeft de Amerikaanse rekenkamer (Accountability Office) zijn zorgen uitgesproken over het onderhoud van GPS en gewaarschuwd dat het systeem al in 2010 de eerste haperingen zou kunnen vertonen als er niet tijdig meer satellieten worden gelanceerd. Het leger heeft uiteraard met sussende woorden geprobeerd die zorgen weg te nemen.

(Links naar relevante artikelen onderaan dit bericht.)

Ongetwijfeld ziet u het gevaar: als het GPS hapert of uitvalt, werken niet alleen navigatiesystemen niet meer - ook systemen als het Nederlandse rekeningrijden vallen dan uit. En omdat het bij rekeningrijden om enorme bedragen gaat, is dat een groot risico voor de Nederlandse overheid. Een risico waarop we zelf geen invloed hebben.

Bij mijn weten is er geen vergelijkbare situatie waarbij de Nederlandse overheid zo’n groot deel van haar maandelijkse inkomsten volledig afhankelijk heeft maakt van het beleid van een ander land, in dit geval de Amerikaanse overheid en het onderhoud van GPS. Je zou je kunnen afvragen of dat wel verantwoord is.

Als Amerika ooit zou besluiten om het GPS systeem te laten vallen, of het door mismanagement onbetrouwbaar te laten worden, of vanwege zwaarwegende militaire belangen tijdelijk weer minder nauwkeurig te maken voor burgers - dan heeft Nederland direct een acuut geldprobleem. En dat niet alleen, vele Nederlandse burgers zijn op dat moment zelfs strafbaar. Moeten we dan papieren rittenstaten gaan invullen?

Het meest voor de hand liggende tegenargument is dat GPS ook voor Amerika zelf van levensbelang is. Natuurlijk is dat zo. Het systeem zal niet zomaar omvallen, het wordt op dit moment zelfs (met de nodige problemen) gemoderniseerd.

Neemt niet weg dat al deze ontwikkelingen een Amerikaanse aangelegenheid zijn. Nederland heeft daar geen enkele zeggenschap in. Het principiële punt blijft dat een deel van de inkomsten van de Nederlandse overheid afhankelijk wordt van een systeem dat volledig buiten de eigen invloedssfeer valt. En dat is gevaarlijk. Het maakt ons chantabel.

Alternatieven dan? Het alternatieve Europese Galileo-systeem moet nog worden uitgerold. En ook de Europese landen voelen de crisis in de portemonnee dus de vraag is hoe snel dit zal gaan. En de vraag is of het kastje in onze auto’s geschikt is voor beide systemen. Galileo bestaat nog niet en zal kinderziektes bevatten. Kun je kastjes maken die al op de nog niet bestaande techniek vooruitlopen? De ervaringen daarmee zijn niet gunstig.”

PS: De relevante URL’s:

Het rapport van de Amerikaanse rekenkamer: http://www.gao.gov/highlights/d09670thigh.pdf

Een artikel daarover in de Guardian: http://www.guardian.co.uk/technology/2009/may/19/gps-close-to-breakdown

En de sussende woorden van Space Command: http://abcnews.go.com/Technology/AheadoftheCurve/story?id=7647002&page=1