Weinig over van exclusiviteit Madoff

Terwijl Bernard Madoff zijn 150 jaar celstraf uitzit in North Carolina, werden in New York zijn bezittingen geveild. „Het is toch verkregen met bloedgeld.”

Ironischer kon het bijna niet: het topstuk van de dit weekend geveilde collectie van oplichter Bernard Madoff staat officieel in de catalogus als Prisoner Watch. Zo noemt fabrikant Rolex het horloge nou eenmaal. Dit 18 karaats uurwerk, een van Madoffs 52 horloges, werd verkocht voor 65.000 dollar. Dat was een tegenvaller: het veilinghuis rekende op 80.000.

Het enthousiasme voor een blauw sportjack van Madoff was groter. Het ging weg voor 14.500 dollar. Op de achterkant van het jack staat Madoffs naam in hoofdletters. Het werd een heen en weer geschreeuw tussen veilingmeesters en bieders in de zaal. Opeens riep een bieder voor de grap: „Welke maat is het eigenlijk?”

In een hotelbalzaal in New York is zaterdag een groot deel van de persoonlijke bezittingen van Bernard Madoff en zijn vrouw geveild. De collectie van het echtpaar bestaat uit veel – heel veel – sieraden, horloges en tassen. Het zijn in beslag genomen spullen waarvan de opbrengst via een overheidsfonds terecht moet komen bij Madoff-gedupeerden.

Zo goed als een jaar geleden werd Madoff gearresteerd voor één van de grootste beleggingsfraudes aller tijden. Hij heeft beleggers voor meer dan 65 miljard dollar opgelicht. Hij was het brein achter een piramideconstructie waarbij beleggers werden betaald uit de inleg van nieuwe beleggers.

Madoff zit zijn celstraf van 150 jaar nu uit in North Carolina, halverwege New York, waar hij kantoor hield, en Florida, waar hij een buitenhuis had. De zoektocht naar handlangers gaat nog steeds door.

Al zijn bezittingen, waaronder diverse huizen, zijn in beslag genomen door Justitie. Dit weekend was de derde maar meest omvangrijke veiling in een reeks waarin al zijn spullen verkocht werden. Eerder werden verschillende kunstwerken en zijn Mercedes verkocht.

De meer dan 600 stoelen in de zwaar bewaakte balzaal waren nagenoeg allemaal bezet. Belangstellenden moesten een borgsom van 250 dollar betalen om mee te mogen bieden. Dat deden, inclusief de bieders via internet, 1.500 mensen. „We proberen zoveel mogelijk geld binnen te halen voor de slachtoffers”, zei Roland Ubaldo van de US Marshall Service, de justitiële dienst die de spullen in beslag nam en de veiling organiseerde. Op de meeste artikelen is meer geboden dan de geschatte waarde.

Wat de collectie duidelijk maakt, is dat het echtpaar Madoff vooral veel van het hetzelfde had: tientallen horloges (waaronder zeventien Rolexen), elf Hermès-tassen, zes bontjassen en achttien riemen. Eén van de bezoekers, Rita Fisher, ergerde zich niet zozeer aan de hoeveelheid gelijksoortige bezittingen, meer aan het karakter ervan. „Het stoort mij mateloos dat de Madoffs zich probeerden voor te doen als mensen met oud geld, terwijl ze zo nep zijn.”

Afgezien van de luxueuze spullen werd ook de huisraad van het echtpaar verkocht, zoals servies, golfclubs, posters, een velletje postzegels, een houten eend, asbakken uit hotels en een reddingsboei. Van de exclusiviteit die Madoff altijd heeft omgeven, bleef zo weinig over.

Toegangskaartjes voor de veiling zijn te krijgen bij een koffiecorner aan de straatzijde van het hotel. Iedereen is welkom, is de boodschap. Komt dat zien. Eenmaal binnen duurt het vier en een half uur voordat de spullen van Madoff onder de hamer komen. Dat was een truc van het veilinghuis, dat ook bezittingen die niets met Madoff te maken had moest verkopen. Het is niet uitgesloten dat sommige bezoekers ten onrechte denken Madoff-memorabilia gekocht te hebben.

Robert Cooper was van zichzelf al enthousiast. Hij was tweede in rij om de collectie die voorafgaand aan de veilig tentoongesteld werd te zien. Bij nader inzien viel het hem tegen. „Geen van die items deed mij denken aan het leven van een multimiljardair.” Bovendien zegt Cooper zich nu „schuldig” te voelen als hij iets zou kopen. „Het is toch verkregen met bloedgeld.”

De veiling heeft ruim 1 miljoen dollar opgebracht. Dat is meer dan in eerste instantie was verwacht. Het is onvergelijkbaar met de verliezen die particulieren, overheden, universiteiten en met name joodse liefdadigheidsinstellingen hebben geleden. Daarom wil bezoeker Cooper nog wel een oplossing aandragen om de getroffen beleggers beter tegemoet te komen. „We zouden een rechter moeten hebben die hem verplicht zijn nieren af te staan. Dat levert tenminste wat op.”

Meer over de Madoff-affaire staat op nrc.nl/economie