Kruisbeeldenstorm

De Kerk van Griekenland belegt deze week een buitengewone Heilige Synode. De hoogste kerkvergadering van het land gaat een ‘actieplan’ opstellen. Daarmee geeft ze gevolg aan de oproep die aartsbisschop Hiëronymos donderdag deed aan de christenen van Europa om te protesteren tegen een uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens: een verbod op kruisbeelden in Italiaanse openbare scholen. De leider van de Griekse kerk zet zich heen over duizend jaar strijd met de Latijnse kerk, want „het Hof negeert de rol van het christendom bij het ontstaan van de Europese identiteit”.

De meeste Grieken behoren tot de Griekse tak van de Oosters-orthodoxe kerk, in Griekenland nog steeds staatskerk. De rooms-katholieke kerk, rivaal van het Oosterse christendom sinds het schisma van 1054, heeft eenzelfde maatschappelijk en cultureel gewicht in Italië, maar is er sinds 1984 geen staatsgodsdienst meer. Een in Finland geboren Italiaanse, Soile Lautsi, diende een klacht in bij het Europese Hof. Zij wil haar kinderen een seculiere opvoeding geven en stoort zich aan de onvermijdelijke crucifix in het klaslokaal. Die hangt daar sinds de jaren twintig, toen de fascistische regering dit voorschreef, en is sindsdien nooit verdwenen. Al was het maar omdat heel weinig Italianen zich eraan storen.

Des te meer Italianen ergeren zich aan het Europese verbod. Op internet tikken ze teksten als ‘laat dat mens haar kinderen maar thuis lesgeven’ en ‘waar bemoeit dat hof in Straatsburg zich mee?’ Het Vaticaan en premier Berlusconi, normaal geen boezemvrienden, zijn het eens: de uitspraak is ‘schandalig’ en ‘bijziend’.

Het Hof: „Het verplichte vertoon van een symbool van een bepaalde religie in gebouwen die worden gebruikt door de openbare autoriteiten beperkt het recht van ouders om hun kinderen op te voeden overeenkomstig hun overtuiging.”

In theorie is daar geen speld tussen te krijgen. Maar moet het Europese Hof morrelen aan een stevig verankerd cultuurpatroon in een lidstaat? Is het niet beter om dit over te laten aan de Italiaanse samenleving? Want aan een kruistocht voor de crucifix heeft niemand in Europa behoefte.

Dirk Vlasblom