Grumpy polair

Hoewel de Koude Oorlog alweer twee decennia verleden tijd heet te zijn, is een wereld zonder machtsblokken verder weg dan ooit. Zo heeft de opkomst van Azië, die voor een deel wordt toegeschreven aan de dooi, maar een beperkte mate van inschikkelijkheid gecreëerd. Het thema van de dag is nog altijd wie er het meeste recht van spreken heeft. En terwijl de grumpy old men van de oude wereld hun robbertjes blijven vechten, gaat de herboren puber Azië er met de poet vandoor. Die heeft met het verdampen van het morele gelijk van het Westen een nieuw verlangen ontwikkeld, dat zich nog het beste laat vergelijken met een vadercomplex. Na een leven lang in pas te hebben gelopen is het tijd voor een eigen koers, ongeacht de gevolgen.

Nu rommelde het al langer in het gezin. De eindeloze verhandelingen over de Waarden van Azië en het Streven naar een Multipolaire Wereld stammen alweer uit het midden van de jaren negentig. Maar echt geloven deed niemand het. Want wat waren dan die waarden en hoe werd je dan een betekenisvolle tegenpool van een gesmolten blok dat nog altijd het leiderschap van de wereld opeiste?

En toen begonnen de oorlog tegen terreur en de financiële crisis. De gestaalde wetten van politieke en economische voorspoed bleken niet langer te werken. En in Azië groeide het besef dat de ontwikkeling van Asian values en multipolariteit wel eens goede alternatieven voor het westerse model zouden kunnen zijn.

Inmiddels borrelen de Aziatische opiniepagina’s en talkshows over van het eigen gelijk. Voor een deel is dat leedvermaak, maar er bestaat ook een oprecht geloof dat de grootmachten van weleer de aftocht moeten blazen. Westerse ideeën vinden nog altijd gretig aftrek, maar de westerse praktijk heeft definitief afgedaan.

Waarop het Westen als vanouds reageert: defensief. In de Verenigde Staten wordt het bezoek van Obama aan Azië vooral in termen van ‘een knieval’ of ‘het overbrengen van onze fundamentele waarden’ becommentarieerd.

In Azië maakt dat geen enkele indruk meer.