'Voor extremisme zijn slechts twee ingrediënten nodig'

Niet zo lang geleden stonden er enkele verontrustende berichten in de krant over de walkietalkies van de politie. Die hadden niet overal even goede dekking en konden op cruciale momenten uitvallen of onverstaanbaar worden. Nooit meer wat van de kwestie gehoord, maar ik moest er aan denken toen vorige week de noodtoestand werd uitgeroepen vanwege een rapport waarin de PVV ‘extreemrechts’ zou worden genoemd. De discussie die daarop volgde, klonk ongeveer zo:

‘[...] sociale cohesie […] democratie ondermijnen […] polarisatie […] de buik vol van […] misschien staatsgevaarlijk […] hatemails! […]’

‘Over.’

‘[…] knettergek geworden […] onderzoeksmaffia […] sfeer van geweld […] islamisering […] monddood maken […] handlanger van Mohammed B! […]’

‘Over.’

Neemt iemand dit nog serieus? Kennelijk, want op Volkskrant.nl stond dat „driekwart van de bezoekers van deze website de conclusies van het rapport onderschrijft.” Dat moeten dan allemaal sterrenkijkers of waarzeggers zijn, want van het rapport was geen spoor te bekennen. Geen wonder ook, want het was nog niet eens af. Maar ja, de deadline laat zich niet piepelen door zoiets onbenulligs als wetenschappelijke onderbouwing, dus dan brei je er zelf maar een conclusie aan. Die laat je vervolgens bevestigen door ‘de bezoekers van deze website’ en hop: de columns kunnen gevuld.

(Bedankt nog.)

Het blijft een fascinerend mechanisme. De een roept iets voorbarigs, de ander noteert een paar controversiële reacties, een derde smeert er een peilinkje overheen en de conclusie luidt steevast dat het land ‘gepolariseerd is’. Dat proces herhaalt zich zo vaak, dat een paar wetenschappers denken: moet hier niet eens onderzoek naar worden gedaan?

Zo ontstaat langzaam maar zeker een parallelle realiteit. Een realiteit waarin politici lid zijn van een terreurnetwerk, journalisten bezeten zijn door Allah en kiezers terugverlangen naar het Derde Rijk. De Amerikaanse politicus en schrijver John Gardner zei ooit: „Voor politiek extremisme zijn slechts twee ingrediënten nodig: een overdreven simpele diagnose van alles wat er fout is in de wereld en de overtuiging dat er een stel aanwijsbare schurken achter zit.” In Nederland weten we niet beter. Linksom of rechtsom, het land zal ten onder gaan – zo niet aan islamitische kolonisten, dan wel aan xenofobe fascisten.

Wat ik daarvan vind? Dat vind ik ronduit […] en behoorlijk […] zeker als je bedenkt dat […].

Over en uit.