Veel bezwaren tegen keuze Rem Koolhaas

Er is veel ophef over de keuze van Rem Koolhaas als ontwerper van een nieuw stadskantoor in Rotterdam. Het oordeel van het publiek is genegeerd en de jury-voorzitter staat wel heel dicht bij architect.

De uitkomst van de prijsvraag voor een nieuw stadskantoor in Rotterdam zorgde op eind vorige maand voor opgetrokken wenkbrauwen. De jury onder voorzitterschap van de directeur van het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) Ole Bouman bleek de uitkomst van de publieksenquête over de vijf ontwerpen te hebben genegeerd, hoewel wethouder Hamit Karakus had gezegd dat die een belangrijke rol zou spelen. Terwijl het Rotterdamse publiek het ontwerp van SeARCH koos, riep de jury dat van Rem Koolhaas’ Office for Metropolitan Architecture (OMA) uit tot winnaar.

Architectuurcriticus Piet Vollaard stelde op dezelfde dag op de architectuursite Archined al vast dat de jury „een enorme spagaat” had moeten maken. Uiteindelijk viel voor elk van de vijf ontwerpen wel iets te zeggen, vond hij, en dan is het vreemd om de publieksfavoriet te passeren.

Ruim een week later maakten ook de vier verliezende architectenbureaus, Meyer en Van Schooten, SeARCH, Mecanoo, Claus en Kaan en Meyer en Van Schooten, bezwaar tegen de bekroning van OMA’s ontwerp. En vorige week stelden Rotterdamse gemeenteraadsleden van onder meer D66, SP en PvdA vragen over de beslissing van de jury. Het gemeentebestuur beloofde toen om met een preciezer juryrapport te komen. Afhankelijk hiervan nemen de vier architectenbureaus verdere stappen, waarbij ze een rechtszaak niet uitsluiten.

In hun brief van 29 oktober aan de gemeente Rotterdam komen de verliezende bureaus met een waslijst bezwaren tegen het oordeel van de jury. Zo is het ontwerp van OMA volgens de vier niet getoetst op ‘haalbaarheid’, een van de vooraf vastgestelde ‘gunningscriteria’. Verder constateren ze dat de publieksenquête op een vreemde manier is verwerkt in het oordeel van de jury. Bovendien konden hun eigen ontwerpen wel binnen het gestelde budget worden gebouwd, maar dat van OMA juist niet. Ook had OMA als enige toestemming gekregen om na de sluitingstermijn van de prijsvraag veranderingen in het ontwerp aan te brengen. Er was, kortom, geen sprake van een ‘objectieve en transparante beoordeling’, aldus de vier bureaus.

Wat de vier bureaus in hun brief niet melden is dat diverse juryleden banden met Koolhaas hebben. Het Zwitserse jurylid Mike Guyer werkte van 1984 tot 1987 bij Koolhaas’ bureau. En juryvoorzitter Ole Bouman had in zijn vorige functie zelfs nauwe banden met OMA. Voor hij in 2007 directeur van het NAi werd, was Bouman vele jaren hoofdredacteur van Archis. In 2001 dreigde het einde van Archis toen de Raad voor Cultuur oordeelde dat het wegens gebrek aan relevantie geen subsidie meer zou krijgen.

Bouman wist Archis te redden door het op te laten gaan in het tijdschrijft Volume, een samenwerkingsverband van Archis, C-lab en AMO. AMO is de denktank van Koolhaas’ bureau OMA. Met Koolhaas en Wigley vormde Bouman de redactie van Volume. In 2007 maakte het drietal een boek over Dubai. Als directeur van het NAi ging de samenwerking van Bouman met AMO verder. Op de NAi-site wordt Al Manakh „een samenwerkingsinitiatief tussen NAi, Stichting Archis, Pinktank en OMA-AMO” genoemd.