Vasili's mondkapje

Op YouTube staat een filmpje van een Russisch televisieprogramma over het begin van de vijfde ronde van het Tal Memorial in Moskou. Je ziet de spelers de speelzaal binnenkomen en aan hun bord plaatsnemen. Ze hebben een mooi uitzicht op het Rode Plein en het Kremlin, nu ze voor de tweede helft van het toernooi naar het warenhuis GUM zijn verhuisd.

Magnus Carlsen gaat aan zijn tafel zitten. Hij was ziek geweest en hij was het misschien nog steeds, maar het valt niet aan hem te zien. Opeens begint hij te lachen. Levon Aronian komt in beeld en lacht ook, Peter Svidler komt er bij en met zijn driëen lachen ze steeds uitbundiger.

Dan zien we waarom dat is. Vasili Ivantsjoek, de tegenstander van Carlsen, komt aan zijn bord met een mondkapje op. Zeg maar een kap, want het ding is vrij groot.

Na de partij, een kalme remise, zei Ivantsjoek tegen de televisiejournalist dat hem verteld was dat Aronian, die een dag eerder tegen Carlsen had gespeeld, daarna een beetje ziek was geworden. Je weet maar nooit hoe zoiets komt en daarom had hij zich willen beschermen. De volgende dag droeg Ivantsjoek tegen Morozevitsj weer zijn kapje. Handen schudden met zijn tegenstanders deed hij nog wel.

Het was een raar gezicht en je vraagt je af of zoiets wel mag. Wordt de tegenstander er niet op een ongeoorloofde manier door afgeleid?

Pal Benkö droeg een keer een zonnebril om te ontkomen aan de hypnotische blik van Michail Tal en Boris Spassky ging nog verder door tijdens een partij in een kandidatenmatch tegen Viktor Kortchnoi een duikersbril te dragen, als wapen in de psychologische oorlogvoering.

Dat werd toegelaten, maar er zijn grenzen. In een open toernooi in Duitsland, jaren geleden, zette een speler iedere dag een bijna manshoge teddybeer op een stoel naast hem. Iemand diende een protest in, omdat hij het gevoel had dat hij twee tegenstanders tegelijk had. Dat protest werd toegewezen.

Carlsen speelt misschien een beetje mat in Moskou, maar Vladimir Kramnik, over wie ook werd gemeld dat er ziekteverschijnselen bij hem waren waargenomen, heeft een paar geweldige partijen gewonnen. Vorig jaar zei hij na zijn verloren match om het wereldkampioenschap tegen Anand dat hij zijn spel wilde wilde verscherpen, en hij heeft woord gehouden.

De volgende partij van Anand tegen Leko is misschien een uitvloeisel van die match. Hij werd in feite beslist door één zet, een sensationeel openingsnieuwtje dat volgens Anand gevonden was door Rustam Kazimdzhanov, zijn secondant tijdens die match tegen Kramnik.

Volgens Anand was de zet niet winnend, maar was het voor iemand die er niet op was voorbereid praktisch onmogelijk om de goede weg te vinden in het labyrint. Arme Leko.

Anand - Peter Leko, Tal Memorial Moskou

1. d4 d5 2. c4 c6 3. Pf3 Pf6 4. Pc3 e6 5. Lg5 h6 6. Lh4 De anti-Moskou variant, een gambiet dat ijverig bestudeerd wordt door alle topspelers. 6...dxc4 7. e4 g5 8. Lg3 b5 9. Le2 Lb7 10. 0-0 Pbd7 11. Pe5 Lg7 12. Pxd7 Pxd7 13. Ld6 a6 14. a4 e5 15. Lg4 exd4 Zwart heeft twee belangrijke pluspionnen, maar met zijn koning is het slecht gesteld. 16. e5 c5 17. Te1 In Bacrot-Aronian, Novi Sad 2009, had de witspeler een verrassing voorbereid. Na 17. f4 dxc3 18. bxc3 won hij een fraaie aanvalspartij. Anand volgt het oudere pad. 17...Pxe5 Hier zou 17...dxc3 krachtig beantwoord worden met 18. e6. Daarom offert zwart om tot de rokade te komen een stuk, waarvoor hij drie pionnen krijgt. 18. Lxe5 0-0 19. Lxg7 Kxg7 20. Pe2 f5 21. Lh5 f4 Tot zover was alles nog bekend. In Radjabov-Anand, Mainz rapid 2006, en Kramnik-Aronian, Corus 2008, was nu 22. b4 gespeeld.

22. Pxd4 De zet van Kasimdzhanov, volgens het principe: het paard heeft geen goede velden en het staat de toren in de weg, dus we kunnen het beter missen. 22...cxd4 23. Te6 Zwart heeft twee pionnen meer en een vervaarlijk centrum, maar wits aanval is gevaarlijk. 23...Lc8 Na lang nadenken. Een andere en misschien betere verdediging was 23...Tf6. 24. Tg6+ Kh7 25. axb5 Tf6 26. Txf6 Dxf6 27. Dc2+ Lf5 28. Dxc4 Tc8 29. Dd5 axb5 30. h3

Wit zal ook de tweede pion terugwinnen en staat duidelijk beter, omdat zijn koning veel veiliger is dan die van zwart.

30...Kh8 Waarschijnlijk was 30...Tc7, eventueel gevolgd door Te7, de beste verdedigingsopstelling. 31. Dxb5 Tf8 32. Ta6 Dg7 33. Td6 d3 34. Db6 De5 Ook na 34...Kh7 35. Lg4 Lg6 36. Le6 wordt zwart in het nauw gebracht. 35. Lg6 Nauwkeurig. Dit is beter dan 35. Txh6+ Kg7 36. Td6 Tf6. Overigens was ook 35. Dc7 een sterke zet. 35...d2 36. Lxf5 Dxf5 37. Dd4+ Kh7 38. Dxd2 De partij is beslist. Wit staat een pion voor en zwarts koning staat nog steeds onveilig. 38...Tf7 39. f3 h5 40. Td5 Dg6 41. Da5 Tg7 42. h4 Db1+ 43. Kh2 Dxb2 44. Txg5 Txg5 45. Dxg5 Zwart gaf op.

Schaakopgave

Oplossing: 1. Txf7+ en zwart gaf meteen op, omdat hij de dame verliest. Na 1...Dxf7 2. Pg5+ Kg7 3. Pxf7 wint wit makkelijk.