Haaibaai

Het is het bloedstollende begin van een horrorfilm. Amerikaanse biologen onderzoeken hoe zalmen uit zee onder de Golden Gate-brug in San Francisco door zwemmen en de bergrivieren van Californië optrekken. Die zalmen kunnen ze volgen dankzij piepende merkjes die ze jaren eerder aan die zalmen hebben geprikt. Maar opeens hoort een onderzoeker in zijn koptelefoon piepjes van andere merkjes. Die hangen niet aan vriendelijke zalmen, maar ze horen bij een onderzoek naar haaien. Vijf meter lange mensenhaaien! Onder de Golden Gate-brug! En niemand heeft het in de gaten. Je kunt er zó bij denken, hoe Brad Pitt van schrik zijn koptelefoon afwerpt.

Dat deze haaien, bekend van de griezelfilm Jaws, af en toe de baai van San Francisco bezoeken, is maar één van de opmerkelijke resultaten van het – échte! – onderzoek waarbij de dieren zijn gemerkt. Zo kwamen de biologen er ook achter dat de mensenhaaien – die inderdaad wel eens iemand opeten – niet kriskras alle oceanen doorkruisen. De haaien die ze in dit deel van de Stille Oceaan hadden gemerkt, koersten heen en weer tussen de Amerikaanse westkust en de eilandengroep Hawaii. Halverwege, midden op zee, bleken de haaien soms zelfs gezellig bij elkaar te zwemmen. Dat stukje oceaan noemen die biologen ‘het haaiencafé’. De haaienmensen zijn wel bezorgd om dat gedrag. Doordat ze altijd maar in hetzelfde stuk oceaan zwemmen, komen ze bijna nooit andere mensenhaaien tegen. De ‘San Francisco’-mensenhaaien zijn daarom van een iets andere soort dan bijvoorbeeld de ‘Zuid-Afrika’-haaien. De kans dat zulke kleine groepjes haaien in een afgelegen gebied uitsterven door overbevissing, is daardoor groter dan wanneer alle mensenhaaien alle wereldzeeën overzwemmen.

Over de vondst van haaien onder die brug hoeven mensen zich verder géén zorgen te maken. Ze zwemmen wel in die haaibaai van San Francisco, een miljoenenstad, maar daar is nog nooit iemand gebeten. Misschien is die baai ook wel een haaiencafeetje.

Menno Steketee