Hoerenloper krijgt onderzoeksplicht naar vergunning van prostituee

prostitutieDe hoerenloper in een bordeel, een Chinese kapsalon of een camper langs de snelweg, moet in de toekomst controleren of de prostituee over een vergunning beschikt. Laat hij dat na, dan kan hij schuldig zijn aan een strafbaar feit. Gemeenten krijgen in een nieuw wetsvoorstel onverwacht de kans om legale prostitutie op het eigen grondgebied volledig tegen te gaan. Het was jarenlang een taboe in de discussie over het prostitutiebeleid. De rol van de hoerenloper die, al dan niet bewust, misstanden in de prostitutiebranche (minderjarigheid, vrouwenhandel) mede in stand hield. Zonder vraag is er immers geen aanbod.

Begin jaren negentig experimenteerde de gemeente Heerlen met de aanpak van de hoerenloper zelf, door de kentekens van automobilisten te registreren die de tippelzone in die gemeente bezochten. Maar in de discussie over invoering van de nieuwe Bordeelwet (2000) speelde de aanpak van de hoerenloper geen rol. De branche zou na legalisering en afschaffing van het bordeelverbod zichzelf wel ontdoen van misstanden.

Dat blijkt tien jaar later een misvatting, zo blijkt uit recente justitieonderzoeken naar misstanden in de branche. Vrouwenhandel, illegaliteit en uitbuiting zijn nog steeds onlosmakelijk verbonden met de prostitutiebranche. Het zogeheten Sneep-onderzoek naar prostitutiepraktijken in Amsterdam, Alkmaar, Utrecht en Arnhem was daar onder meer illustratief voor.

Het deze maand naar de Tweede Kamer gestuurde wetsvoorstel regulering prostitutie van de ministers Hirsch ballin (Justitie, CDA) en Ter Horst (Binnenlandse Zaken, PvdA) beoogt nu om de hele branche aan een registratie- en vergunningstelsel te onderwerpen. Met als sluitstuk de strafbaarstelling van de hoerenloper die zijn heil zoekt bij een prostituee die niet geregistreerd staat. Een sanctie die zelfs dekking vindt in het Verdrag van de Raad van Europa, zo memoreert Hirsch Ballin in een toelichting op zijn wetsvoorstel. Want daarin wordt lidstaten al aangeraden om strafrechtelijk op te treden tegen klanten die profiteren van uitbuitingssituaties.

De praktijk moet uitwijzen hoever die strafbaarstelling reikt. Want het wetsvoorstel biedt gemeenten ook de mogelijkheid om legale prostitutie geheel uit te bannen, de zogeheten nul-optie. Daar mogen prostitueeshelemaal niet aan de slag, niet in clubs, raambordelen, kapsalons of op privéadressen. De hoerenloper in zo’n gemeente weet dus op voorhand dat hij zich schuldig maakt aan een strafbaar feit.

Het is overigens de vraag hoe die nul-optie in het wetsvoorstel terecht is gekomen, want Tweede Kamer én minister waren daar in eerste instantie op tegen. De prostitutiebranche was immers met het schrappen van het bordeelverbod gelegaliseerd. „Als het algemene bordeelverbod is opgeheven, kunnen aan het Wetboek van Strafrecht geen legale argumenten worden ontleend om legale vormen van exploitatie van prostitutie binnen de gemeentegrenzen geheel te weren”, aldus de minister indertijd.

Zelfs de Raad van State toont zich in haar advies over de wet verbaasd over de huidige omslag. „Neveneffecten, zoals het feit dat een gemeente die een nuloptie voert, in feite de problemen in de prostitutiebranche afwentelt op buurgemeenten, blijven in de toelichting onbesproken”, aldus de raad.

Feit blijft wel dat in gemeenten met een nul-optie hoerenlopers makkelijker kunnen worden aangepakt. Elders zal de politie moeten aantonen dat de prostituant willens en wetens gebruik heeft gemaakt van een dame zonder formeel overheidskeurmerk. Veel gemeenten zullen nog de nodige moeite hebben om de seksindustrie van de benodigde papieren te voorzien. Alleen al in Amsterdam zijn er op jaarbasis 8.000 sekswerkers actief. Deels freelance, deels op parttimebasis. Dat betekent de productie van minimaal 2.000 pasjes op jaarbasis, zo heeft de gemeente berekend. Uitgaande van een halve dag werk per pasje (administratie, navraag bij de politie, productie) kost dat zeven ambtenaren om deze taak uit te voeren.

Wat vindt U? Is strafbaarstelling van de hoerenloper en landelijke registratie van sekswerkers een adequaat middel om misstanden aan te pakken?

Reageren? Nuanceren een argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.