Deze is niet voor de Partij voor de Dieren

Door ‘Lissabon’ krijgt Nederland een extra zetel in het Europees parlement.

Gisteren vond de Tweede Kamer dat de PVV recht heeft op die laatste zetel.

In totaal stemden 157.735 mensen op 4 juni dit jaar bij de Europese verkiezingen op de Partij voor de Dieren. Dat waren 25.000 stemmen te weinig om een zetel in het Europees Parlement te behalen.

Maar er was hoop voor de partij die bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer, eind 2006, twee van de 150 zetels wist te bemachtigen. Want Nederland kan rekenen op een extra zetel in het nu nog 736 leden tellende Europees Parlement. Als gevolg van het Verdrag van Lissabon breidt het Parlement uit naar 751 zetels. Eén daarvan gaat naar Nederland, dat daarmee 26 zetels krijgt.

Al twee maanden voor de Europese verkiezingen had staatssecretaris Ank Bijleveld-Schouten (Binnenlandse Zaken, CDA) besloten dat die extra zetel toegekend zou worden via het systeem van ‘restzetels’. Omdat een partij nooit het exacte aantal stemmen krijgt dat nodig is voor een zetel, blijven er altijd stemmen over. Die worden vervolgens volgens een bepaald systeem verdeeld, waarbij de partij met het hoogste aantal extra stemmen nog een zetel krijgt. Zo zou het ook bij de 26ste zetel gaan. Omdat de Partij voor de Dieren de meeste stemmen ‘over’ had, zou de restzetel aan deze partij kunnen toevallen.

Er was één probleem: de staatssecretaris had ook bepaald dat een restzetel alleen kon gaan naar een partij die op eigen kracht al minstens 1 zetel had behaald. Dat was bij de PvdD niet het geval, die was immers net buiten de boot gevallen. Dus gaat de zetel naar de Partij voor de Vrijheid, die daarmee op 5 zetels komt. De PVV had na de Partij voor de Dieren de meeste stemmen ‘over’: 44.130.

Grote teleurstelling bij de PvdD. De partij schakelde staatsrechtgeleerde Douwe Jan Elzinga in; die kwam met een vier pagina’s tellende notitie waarin hij betoogde dat de Tweede Kamer helemaal niet gebonden was aan het besluit van de staatssecretaris.. Er komt nog een wetsvoorstel waarin de uitbreiding naar 26 zetels formeel wordt geregeld en dan kan het parlement alsnog een eigen verdelingssysteem maken.

Maar dat is de Tweede Kamer niet van plan, bleek gisteren tijdens overleg van de commissie voor Binnenlandse Zaken van de Kamer met Bijleveld. Toen zij in april haar voornemen aan de Kamer liet weten om het restzetelsysteem te willen gebruiken, is vanuit de Kamer geen bezwaar aangetekend. Als de Kamer nu alsnog zou kiezen voor een ander systeem, lijkt dat wel erg op het veranderen van de spelregels terwijl de wedstrijd al is gespeeld, werd gisteren diverse keren opgemerkt. Of zoals Kamerlid Laetitia Griffith (VVD) het zei: er moest worden gekozen voor „staatsrechtelijke zuiverheid”.

Bij die zuiverheid plaatste fractievoorzitter Marianne Thieme van de PvdD vraagtekens. Zij verweet Bijleveld geen aandacht te hebben besteed aan een advies van de Kiesraad waarin gewezen werd op een systeem waarbij de restzetel ook zou kunnen gaan naar een nog niet vertegenwoordigde partij. Bijleveld bestreed dit; dat deel van het advies had ze alleen niet overgenomen. Overige partijen vonden ook niet dat de staatsecretaris onjuist had gehandeld. Dus stond Thieme alleen. De Partij voor de Dieren komt definitief niet in het Europarlement.