Alleen slot 'I am her mouth' boeit

Voorstelling I am her mouth van Jan van de Putte door De Helling en Matangi Kwartet. Muziek en libretto: Jan van de Putte. Gehoord: 11/11 Muziekgebouw aan ’t IJ, Amsterdam. Herh. 13/11 Den Bosch, 20/11 Den Haag. Inl: www.muziektheaterdehelling.nl * *

Sommige muziek kan het tijdsbesef opschorten. Niet zelden gebeurt dat door een sterke mate van herhaling en eenvormigheid - bijvoorbeeld in de minimal music. Jan van de Putte lijkt in zijn nieuwe opera I am her mouth, naar tekst van Dostojevski, iets soortgelijks te willen bereiken. Maar de stroeve stotterpartij die ruim de eerste helft van de voorstelling I am her mouth bestrijkt, heeft niet het gewenste effect. De eindeloze reeks kortademige zinnetjes is vooral vermoeiend, en maakt het (te) traag verstrijken van de tijd juist extra voelbaar.

Mezzosopraan Gerrie de Vries, met haar echtgenoot componist Klaas de Vries de drijvende kracht achter De Helling, maakt desondanks grote indruk. Ze zingt haar partij afgewogen en soeverein, met een ingetogen dramatiek. Van de Putte schreef – à la Stockhausen – ook haar bewegingen tot in het kleinste detail voor. Fascinerend om te zien, al zijn de bewegingen te vaak wat één op één, zoals in een kinderlijk aanwijsspelletje: neus, ogen oren.

Als dan na lang wachten eindelijk het Matangi Strijkkwartet en pianist Bobby Mitchell zich bij De Vries voegen, is dat op zich al een prachtige ontlading en metamorfose. Het strijkkwartet spreidt een bedje van ijsbloemen, terwijl de piano de zangpartij schaduwt. Maar Van de Putte gaat niet verder met die ontwikkeling. In plaats daarvan volgt nog een kort ‘meta’-moment, waarin de zangeres het publiek toespreekt, en de musici commandeert. Ze laat ze steeds zachter spelen tot ze zwijgend playbacken, met alleen een regelmatig ingetrapt pianopedaal als doffe hartslag. Een prachtig slot aan een verder onbevredigende opera.