Een tijdelijk schutkleurtje

Meestal is verf die je er zo van af kunt trekken een teken van slecht vakmanschap.

Maar de afpelbare coating die Akzo maakt, is juist uiterst praktisch.

Afpelbare verf in steen- of zandkleur. Daarmee camoufleren het Nederlandse en Britse leger militaire voertuigen in Afghanistan en Irak. De beige coating wordt over de conventionele camouflagekleuren aangebracht en kan er na een missie makkelijk weer af. „Tanks, trucks, jeeps en andere voertuigen worden bij militaire missies tegenwoordig steeds in een andere omgeving ingezet”, zegt Hans Polak, hoofd technologie van AkzoNobel Aerospace Coatings in Lisse. „Daarom is er vraag naar deze verwijderbare verven. We leveren die in zandkleur, maar ook in het wit voor oefeningen van de NAVO in het Noordpoolgebied.”

De afpelbare coating blijkt niet alleen geschikt als camouflage, hij werkt volgens Polak ook in het zeldzame geval dat er strijdgassen worden ingezet: „Als je de verf er dik genoeg opsmeert, zeg 0,2 millimeter dik, dan wordt een strijdgas als mosterdgas geabsorbeerd. Mosterdgas is eigenlijk geen gas, maar een fijn verstoven vloeistof.”

Woordvoerder Maurice Piek bevestigt desgevraagd dat Defensie in Afghanistan werkt met de pelbare Akzo- coating. De landmacht past die in Afghanistan onder meer toe op de Fennek, een licht voertuig voor verkenningspatrouilles. „De ervaringen zijn goed”, zegt Piek. Standaard is het materieel van Defensie uitgerust met een vlekkenpatroon in bronsgroen, lederbruin en teerzwart. Die kleuren werken goed als camouflage in de Nederlandse bossen. „Een afpelbare coating heeft als voordeel dat een commandant ter plekke kan besluiten om tijdelijk een camouflage in zandkleur te laten opbrengen”, aldus Piek.

De gifgas absorberende coating biedt geen bescherming voor een soldaat die tijdens een eventuele aanval met zijn hoofd uit een tank hangt. Maar ze is wel nuttig als de bemanning enige tijd daarna moet uitstappen. Polak: „Dat spul penetreert de huid en tast het zenuwstelsel aan. Normaal moet een militair voertuig met alkalische middelen worden schoongemaakt door mannen in maanpakken. Nu kun je de coating er eenvoudig vanaf pellen. Dat scheelt tijd en het vermindert de risico’s voor het schoonmaakpersoneel.”

De pelbare coating betekent niet dat de gifgasreiniging helemaal achterwege kan blijven. Bewegende delen zoals de rupsbanden van een tank zijn met zo’n coating immers niet te beschermen.

In de toekomst hoopt AkzoNobel de coating verder uit te breiden, bijvoorbeeld met een component die verkleurt als er een strijdgas in de lucht hangt of zelfs een component die de gifgaswerking tegengaat. De afpelbare coating is een watergedragen polyurethaan die is versterkt met een medium dat ervoor zorgt dat hij wel aftrekbaar is, maar niet zo maar loslaat. Polak: „Je wilt graag dat de coating in een regenbui blijft zitten en dat hij niet wegwaait als een tank met hoge snelheid rijdt.”

AkzoNobel claimt dat zijn coating met 600 procent kan worden uitgerekt voordat hij breekt. Om pelbaar te zijn, moet een polyurethaan niet alleen flexibel zijn, maar ook sterk. Maar sterke hechting aan het oppervlak moet weer voorkomen worden en dat betekent dat de coating weinig reactieve groepen in zich heeft die zich door een chemische reactie aan het oppervlak hechten.

Mosterdgas dat op deze coating terechtkomt, wordt nagenoeg volledig geabsorbeerd, zegt Polak, en kan daarna eenvoudig, zonder beschermende kleding, worden weggetrokken. Het mosterdgas lost als het ware op in de coating en wordt erdoor omsloten, zonder dat de chemische coating chemisch verandert.

De coating van AkzoNobel is een variant op de pelbare oranje verf waarmee fans van het Nederlandse elftal hun auto konden bekleden tijdens het Europees Kampioenschap voetbal in 2004. Een vergelijkbare pelverf is ontwikkeld door AkzoNobel CarRefinishes, vertelt woordvoerder Vincent van der Laan. Deze antikrasfilm beschermt nieuwe auto’s die dicht op elkaar gepakt staan als ze met de boot worden geïmporteerd.