Prikangst uit complotvrees van 'verontruste moeders'

Minister Klink wil websites aanpakken die angst voor vaccinaties aanwakkeren. Zulke sites verspreiden volgens hem spookverhalen over de Mexicaanse griep.

Het is een complot. En Anneke Bleeker, oprichter van de website verontrustemoeders.nl, heeft een dagtaak aan de bestrijding ervan. Ze verwijt de overheid en farmaceutische industrie het vaccin tegen Mexicaanse griep te adviseren voor hun eigen financieel gewin. Het vaccin, aldus verontruste moeders, is een „massavernietigingswapen” dat kinderen „mini-herseninfarcten” bezorgt. De overheid, zeggen medestanders, doet nanochips in het vaccin om burgers te volgen.

Minister Klink (Volksgezondheid, CDA) besloot eergisteren een nieuwe doelgroep aan te wijzen voor het vaccin tegen Nieuwe Influenza A H1N1-virus. Het mag nu ook aan kinderen tussen zes maanden en vier jaar oud worden gegeven. Gisteren kondigde hij een campagne aan om ‘spookverhalen’ over griep en vaccin te bestrijden.

Bleeker legt het desgevraagd nog eens uit: „Het is één groot financieel verhaal. De overheid geeft geen objectieve informatie over wat er in vaccins zit en wat die met je doen. Ze luistert naar de industrie.”

Het lijkt alsof de angst voor de Mexicaanse griep heeft plaatsgemaakt voor angst voor vaccinatie. Net zoals er begin dit jaar ook veel kritiek was op de hpv-vaccinatie die tienermeisjes moet beschermen tegen baarmoederhalskanker.

Vervolg Griepfabels: pagina 3

Wantrouwen zat vroeger in het dorpscafé

Ook websites als wijwordenwakker.org, despuitblijfteruit.nl en die van de Nederlandse Vereniging Kritisch Prikken uiten kritiek op het vaccinatieprogramma. En net als bij de hpv-prik circuleren kettingmails met verwijzingen naar ‘wetenschappelijke onderzoeken’. Belangrijkste kritiekpunten: er zitten schadelijke stoffen als kwik en aluminium in het vaccin, en het vaccinatieprogramma is alleen bedoeld om de farmaceutische industrie te spekken.

Grafisch ontwerper Liesbeth Hiddema uit Friesland van prikmijmaarlek.nl zette haar site op uit vrees dat mensen zich onvoldoende laten informeren. „De overheid is te onduidelijk en onvolledig met haar informatie. Zo denken veel mensen in mijn omgeving nog steeds dat vaccinatie verplicht is. Dat is niet zo.”

Minister Klink gaf gisteren tegengas. Hij zal de overheidssite grieppandemie.nl meer promoten, en zijn ministerie plaatst banners op internetfora en blogs die onjuiste of verwarrende informatie verspreiden over het vaccin. Volksgezondheid zoekt nog uit op welke websites het precies moet zijn.

Veel te laat, oordeelt Albert Benschop, internetsocioloog van de Universiteit van Amsterdam. „Als de overheid de grote groep wil informeren die wel op internet rondstruint, maar geen serieuze media tot zich neemt, dan had ze veel eerder een internetoffensief moeten inzetten.”

Intussen hebben Anneke Bleeker en mede-‘verontruste moeder’ Désirée Röver het druk. Drie keer per week worden ze, naar eigen zeggen, uitgenodigd voor lezingen. In een zaaltje bij een komkommerkweker, in bijzaaltjes van kerken, in cafés. Van Almere tot Brabant. Allemaal bezorgde ouders. Bleeker en Röver verspreiden folders via internet die waarschuwen voor de gevolgen van inentingen. Voor informatie is er hun website. Daar staan verwijzingen naar boeken, lezingen en documenten van Amerikaanse, Canadese en Australische artsen. En er staat een YouTube-filmpje op waarin Röver uitlegt dat vaccins massavernietigingswapens zijn, die elke keer een „mini-herseninfarct” veroorzaken bij een kind.

Dagblad De Telegraaf publiceerde eind augustus een interview met Röver onder de kop ‘Ontmaskerd’. Röver spreekt daarin van ‘een groep’ die via vaccins de wereldbevolking zou willen decimeren: „...Die groep bestaat, volgens Röver, uit afstammelingen van een in 740 jaar na Christus tot het jodendom bekeerd volk dat oorspronkelijk in Zuid-Rusland en Georgië woonde. Röver: ‘Ik heb het nu over de Khazars. Hun nazaten heten Rockefeller, Rothschild, Brzezinski en Kissinger. Zij bidden tot een andere god. Lucifer, Satan. Of hoe je hem ook wilt noemen! Zíj zitten hierachter.’ ”

Tal van media hebben Bleeker en Röver het afgelopen half jaar uitgenodigd, niet zelden als serieus tegengeluid: Nova, Zembla, Radio 1, BNR Nieuwsradio. De ‘verontruste moeders’ vertellen dan dat vaccins tegen griep en hpv kanker veroorzaken, dat de overheid geld probeert te verdienen met de vaccins en over de stoffen in een vaccin.

Hoe bestaat het dat zoveel mensen ‘informatie’ serieus nemen die onbekenden via internet verspreiden? Dat komt doordat op internet iedereen gelijk is, zegt internetsocioloog Albert Benschop. „Iedereen kan roepen wat hij wil, status of achtergrond is irrelevant. Een medisch specialist staat op veel internetfora gelijk aan een willekeurige anonymus.”

Veel mensen die internet gebruiken om wantrouwen jegens gezagsdragers te ventileren, staan „buiten de gevestigde systemen”, zegt Benschop. Ze voelen zich machteloos en proberen complexe kwesties tot simpele verhalen terug te brengen. „Die had je vroeger ook – elk dorp had wel zijn complottheoretici. Maar toen wist iedereen wie ze waren en werden ze in het café tegengesproken. Op internet is alles ongecensureerd”

Met deze nieuwe ‘informatiesituatie’ weet de overheid zich nog geen raad, zegt Benschop. „Nu is het nog een onschuldig virus, maar stel: straks komt er echt een lelijk virus waarbij de overheid vaccinatie verplicht moet stellen. Dan heeft ze met zo’n anticampagne echt een probleem.”