Onorthodox en toch lijsttrekker

Ahmed Marcouch wordt toch PvdA-lijsttrekker voor de verkiezingen in stadsdeel Nieuw-West in Amsterdam.

De partijprominenten wonnen in de bestuurscrisis.

Landelijk PvdA-voorzitter Lilianne Ploumen kwam ervoor uit Den Haag naar Amsterdam, voordat ze naar Brussel afreisde. Lodewijk Asscher, leider van de PvdA in Amsterdam, werkte een etmaal aan een oplossing. Oud-wethouder Jaap van der Aa, al vele jaren een echt Amsterdams PvdA-kanon, zat uren te mee schaven aan de tekst van de uiteindelijke verklaring.

De stoet PvdA-prominenten toont aan dat de kwestie-Marcouch veel verder reikt dan het grondgebied ten westen van de ringweg rond Amsterdam. Ahmed Marcouch (40) mag dan ‘slechts’ voorzitter zijn van een stadsdeel, Slotervaart, de oud-politieagent behoort tot de lokale bestuurders met een landelijke uitstraling. Met zijn onorthodoxe aanpak van misstanden in zijn probleemwijken bepaalt hij mede de agenda in het nationale debat over de integratie van immigranten.

„Je kunt niet om Marcouch heen. Marcouch is hét gezicht van de PvdA in Amsterdam-West”, zegt Margreet Elings, voorzitter van de commissie die voor de PvdA kandidaten selecteerde. De kandidatencommissie besloot mede daarom om Marcouch als de nummer één op de kandidatenlijst te zetten voor de verkiezingen in stadsdeel Nieuw West volgend jaar. Dat nieuwe stadsdeel is de versmelting van de huidige stadsdelen Geuzenveld-Slotermeer, Slotervaart en Osdorp.

Het bestuur van de PvdA in Nieuw West negeerde vorige week donderdag echter het advies van de commissie en besloot te kiezen voor Achmed Baâdoud, wethouder Financiën in Osdorp, als lijsttrekker. Het was het begin van een hevig conflict, dat afgelopen weekeinde uitmondde in een bestuurscrisis toen Hans Aertsen – voorzitter en Marcouch-aanhanger – zijn portefeuille ter beschikking stelde.

Pas gisteren wisten de prominenten na lange vergaderingen het vuur te blussen. Marcouch wordt toch lijsttrekker, zijn rivaal krijgt waarschijnlijk een fraaie plek op de kieslijst. Tot laat werd er gisteren nog gekeken naar de exacte formuleringen van de oplossing voor wat inmiddels een „uiterst gevoelige kwestie” heet.

De controverse rond zijn kandidatuur past wel bij Marcouch, die als voorzitter zowel bewonderd als verguisd wordt. Marcouch heeft veel fans. Niet voor niets pleitten na de reeks schietincidenten in Amsterdam-Zuidoost sommige PvdA’ers voor „een Marcouch” in het geplaagde stadsdeel. Marcouch heeft ook veel tegenstanders, zoals het smaldeel PvdA-leden in de deelraad van Slotervaart dat onlangs het vertrouwen opzegde in de voorzitter.

Kort na zijn aantreden in 2006 begon Marcouch al met de aanpak van wat hij ‘tuig’ noemde, Marokkaanse hangjongeren die de buurt Overtoomse Veld onveilig maakten. Onlangs begon Marcouch met een campagne tegen huiselijk geweld in Slotervaart. In de tussenliggende jaren bestreed hij de radicalisering onder moslims en presenteerde hij een nota om homofobe moslims schoksgewijs homoseksualiteit te laten accepteren.

Door zijn aanpak is zijn ster in de PvdA snel gerezen. De regeringspartij die in de opiniepeilingen zo beroerd scoort, koestert de geboren Marokkaan als een antwoord op Wilders. Marcouch onderhoudt prima contacten met partijleider Wouter Bos en met partijleider in Amsterdam Lodewijk Asscher.

Met het gewone partijkader daarentegen houdt Marcouch zich niet zo bezig. Zo vaak als hij te zien is in buurthuizen, zo weinig bezoekt hij partijbijeenkomsten. „Marcouch investeert niet erg in de netwerken in de partij”, zegt een Amsterdamse PvdA-politicus.

Dat speelde Marcouch parten bij zijn ambitie om lijsttrekker te worden. Het bestuur van de afdeling in stadsdeel Nieuw West is samengesteld uit de oude afdelingsbesturen van de huidige stadsdelen in West. Dit lokale bestuur behoort tot het typische middenkader, dat in de PvdA van oudsher behoorlijk veel in de melk te brokkelen heeft. Het is veelzeggend dat de lokale bestuurders in grote meerderheid Marcouch niet wilden. Het is even veelzeggend dat de prominenten Marcouch uiteindelijk in het zadel hielpen.

Wat de bezwaren van het bestuur waren, is nog niet duidelijk. De afgelopen jaren was er veel kritiek op Marcouch. Veel moslims – ook in zijn eigen partij – vinden dat Marcouch hen stigmatiseert. Veel niet-moslims vinden dat Marcouch het niet zo nauw neemt met de scheiding van kerk en Staat door zijn pleidooi voor koranlessen op openbare scholen.

Mogelijk heeft bij de aanvankelijke afwijzing een rol gespeeld dat Marcouch „te ver voor de troepen uitloopt”, zoals in kringen van bestuurders valt te vernemen. Mogelijk schuilt er waarheid in de ook wel gehoorde verklaring dat de bestuurders in tijden van recessie liever een financiële man als Baâdoud wilden.

Zeker is dat op de achtergrond ook andere gevechten worden geleverd. De versmelting van de stadsdelen volgend jaar leidt tot een reductie van het aantal wethoudersposten en raadszetels. De politiek in West krijgt daardoor iets van een krabbenmand. Daar komt bij dat West inmiddels veel ambitieuze en getalenteerde politici van Marokkaanse komaf telt.

En die verschillen nogal eens van mening. Zo wil Fouad Sidali, bestuurder in Geuzenveld, het met de vraagstukken van de moslims en de homo’s rustiger aanpakken dan Marcouch. Wat Baâdoud ervan vindt, is niet bekend, maar het is veelzeggend dat over zijn standpunt in dezen flink wordt gespeculeerd – althans sinds kort. De kwestie-Marcouch heeft zo in elk geval een mengeling van ideologische opvattingen en persoonlijke ambities in West zichtbaar gemaakt.