Marcouch kan zijn eerste plaats nog verliezen

De landelijk bekende Ahmed Marcouch wordt vooralsnog de lijsttrekker van de PvdA in het Amsterdamse stadsdeel Nieuw-West. Maar hij ligt niet overal even goed.

De PvdA in Amsterdam Nieuw-West krijgt wat ze lange tijd beslist niet wilde: een felle strijd om het lijsttrekkerschap voor de deelraads- en gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar. Dat is het gevolg van het compromis waarmee het bestuur van de PvdA-afdeling ten westen van de ringweg gisteravond de crisis rond de kandidatuur van Marcouch heeft bezworen.

Ahmed Marcouch, voorzitter van stadsdeel Slotervaart, wordt lijsttrekker – zoals de kandidatencommissie had geadviseerd. Zijn rivaal Achmed Baâdoud, wethouder in stadsdeel Osdorp, komt nu op plaats twee, als beoogd wethouder. De leden kunnen over een maand bij een raadpleging toch Baâdoud tot lijsttrekker kiezen. „De leden kunnen de volgorde omdraaien”, erkent Lodewijk Asscher, de leider van de PvdA in Amsterdam die het compromis verzon: „Een heldere oplossing.”

Achteraf bezien had de PvdA meteen moeten kiezen voor een lijsttrekkersverkiezing, zegt voorzitter Hans Aertsen van de lokale PvdA-afdeling: „Dat zeg ik met de wijsheid van nu, na al die dagen van discussie.” In plaats daarvan besloot het bestuur in Nieuw-West deze zomer om een onafhankelijke commissie een lijsttrekker te laten selecteren. „Om een bloedgroepenstrijd te voorkomen.

In Nieuw-West versmelten volgend jaar de stadsdelen Slotervaart, Geuzenveld-Slotermeer en Osdorp. Dat betekent minder wethoudersposten en raadszetels en dus een hoop politici die hun baan dreigen kwijt te raken. Dit zorgt voor extra politieke spanningen in het stadsdeel dat worstelt met integratie, criminaliteit en werkloosheid en waar vaak fel wordt gedebatteerd over oplossingen.

Die spanningen kwamen tot ontlading, toen het bestuur vorige week donderdag de voordracht van de kandidatencommissie verwierp en de de voorkeur gaf aan Baâdoud boven Marcouch. Dat leidde tot een fel conflict met de commissie en afgelopen weekeinde tot een bestuurscrisis, toen Aertsen en enkele medebestuurders hun portefeuille beschikbaar stelden. Het passeren van Marcouch werd ook een landelijke rel.

De crisis in Nieuw-West was de zoveelste plaag voor de PvdA, die zo slecht scoort in opiniepeilingen. En daarom kwamen PvdA-prominenten het vuur blussen. Landelijk PvdA-voorzitter Liliane Ploumen kwam dit weekeinde uit Den Haag naar Amsterdam, voordat ze naar Brussel afreisde. Lodewijk Asscher smeedde maandag op het Amsterdamse stadhuis in de kleine uurtjes een oplossing. Oud-wethouder Jaap van der Aa, al vele jaren een echt Amsterdams PvdA-kanon, zat uren te mee vijlen aan de tekst van de uiteindelijke verklaring die gisteravond werd goedgekeurd.

Wat waren nu eigenlijk de bezwaren tegen Marcouch? Asscher onderscheidt drie categorieën: „Sommigen hadden achteraf bezien democratische bezwaren tegen de procedure. Anderen vonden Baâdoud gewoon een betere kandidaat. En er waren bezwaren tegen de politieke lijn van Marcouch.” Welke politieke lijn? „Ik kan niet voor de bestuurders spreken”, zegt Asscher: „Laat ik het zo zeggen: binnen de PvdA zijn we hartstikke trots op Marcouch. Op zijn homonota, op zijn aanpak van de criminaliteit. Maar sommigen vinden dat hij te hard gaat.”

Marcouch begon kort na zijn aantreden in 2006 met de aanpak van wat hij „tuig” noemde, Marokkaanse hangjongeren die de buurt Overtoomse Veld onveilig maakten. Onlangs begon Marcouch met een campagne tegen huiselijk geweld in Slotervaart, dat volgens hem deels wortelt in de Marokkaanse cultuur van uithuwelijken. In de tussenliggende jaren bestreed hij de radicalisering onder moslims en presenteerde hij een nota om homofobe moslims schoksgewijs homoseksualiteit te laten accepteren.

Veel moslims vinden dat Marcouch hen stigmatiseert en veel te snel gaat met zijn uitgesproken homonota. Veel niet-moslims vinden dat hij het niet zo nauw neemt met de scheiding van kerk en staat door zijn pleidooi voor koranlessen op openbare scholen. „Problemen vragen soms om onorthodoxe maatregelen en dat gaat wel eens van au”, zegt Asscher.

Met Asscher onderhoudt Marcouch prima contacten, net als met partijleider Wouter Bos. Met het gewone partijkader houdt Marcouch zich niet zo bezig. „Marcouch investeert niet erg in de netwerken in de partij”, zegt een Amsterdamse PvdA-politica. Dat brak Marcouch bijna op, toen de keuze aanvankelijk viel op Baâdoud.

De relatief onbekende wethouder stond helemaal niet op de kandidatenlijst. De kandidatencommissie heeft wel overwogen om hem een goede plek op die lijst te geven, vertelt voorzitter Margreet Elings: „We vonden Baâdoud namelijk een sterke kandidaat. Daarom hebben wij in een extra gesprek gevraagd of hij niet als fractievoorzitter op de lijst wilde. Hij zei alleen als lijstrekker te willen, en anders niet.” De woordvoerder van Baâdoud spreekt dit tegen: „Hij heeft een bereidheidsverklaring getekend en was daarmee bereid om alles te doen.”

Hoe dan ook: Baâdoud staat nu wel op de lijst en kan de strijd beginnen. De apotheose van de verkiezingsstrijd wordt dan ook de ledenraadpleging van 7 december. Elings: „Laat de partij maar een grote zaal huren, want veel mensen zullen komen en de media willen een gevecht zien.”