Boycot van Hamas staat vrede in de weg

Een eenheidsregering van Fatah en Hamas kan namens de Palestijnen vrede sluiten met Israël. Dus moet Hamas uit de beklaagdenbank, meent Sietse Bosgra.

Achteraf weten we dat de oorlogen in Irak en Afghanistan gebaseerd waren op gebrekkige en onjuiste informatie. Het resultaat was rampzalig: een door terrorisme geteisterd Irak en een Afghanistanoorlog die maar niet gewonnen kan worden. Maar ook het Palestijn-Israëlische vredesproces wordt ernstig geschaad door de voortdurende herhaling van onjuiste informatie.

Voortdurend wordt Hamas verweten dat haar Handvest oproept tot de vernietiging van Israël, maar wordt systematisch verzwegen dat ook Fatah in haar Handvest oproept om Israël te vernietigen.

In de westerse landen wordt Hamas steeds verweten dat ze weigert Israël te erkennen, maar ook Fatah erkent Israël niet. De vooraanstaande adviseur van Abbas, Dahlan, verklaarde op 16 maart jl. voor de Palestijnse televisie: „We vragen Hamas om Israël niet te erkennen, want ook Fatah erkent nog steeds Israël niet.” Op 15 juli jl. verklaarde een ander vooraanstaand lid van Fatah, Rafik Natsheh, dat Fatah het bestaansrecht van Israël ontkent. En president Abbas zei in een tv-interview: „Er is geen noodzaak voor Hamas, of voor Fatah of het Volksfront om Israël te erkennen. Alleen de PLO erkende in 1993 Israël, toen Israël de PLO erkende.”

In augustus jl. berichtten de westerse media over de harde opstelling van Hamas tegenover aanhangers van de fundamentalistische islam waarbij tientallen doden vielen. Deze fundamentalistische organisaties in Gaza terroriseren al jarenlang de kleine christelijke gemeenschap, terwijl Hamas zich uitspreekt voor het behoud van de ‘historische islamitische/christelijke verbondenheid’ in Palestina. Tot woede van de fundamentalisten nam Hamas in 2006 een christen op in haar parlementsfractie en een christelijke minister in haar regering. Bethlehem, de meest christelijke stad van Palestina, werd door een christen-Hamas coalitie bestuurd nadat vooraanstaande christenen voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2005 besloten om met Hamas samen te gaan werken. Hamas won ook de verkiezingen in de Palestijnse ‘hoofdstad’ Ramallah; daar werd door Hamas voor het eerst in een grote plaats in Palestina een vrouw tot burgemeester benoemd. Ook zij was een christen.

In de westerse media wordt steeds gehamerd op de banden tussen het soennitische Hamas en het streng shiitische Iran. Maar ondanks Amerikaanse druk komt verreweg de meeste steun voor Hamas nog steeds uit soennitische landen zoals Saoedi-Arabië en Qatar.

Bij Hamas is de laatste jaren sprake van een vergaande ideologische transformatie. De deelname aan de verkiezingen in 2005 en 2006 betekende voor Hamas een breuk met haar verleden. Hamas heeft de Oslo-akkoorden met Israël altijd afgewezen, nu ging ze participeren in de door Oslo ingestelde bestuurslichamen. Het Westen heeft deze vergaande beleidswijziging niet willen zien.

Na haar grote overwinning bij de parlementsverkiezingen in 2006 wilde Hamas samen met Fatah een eenheidsregering vormen, waarbij de ministersposten voor een groot deel door technocraten zouden worden bezet. De westerse landen sneden deze weg af door hun financiële steun aan de Palestijnen stop te zetten. De gevolgen waren rampzalig: een vergaande verwijdering tussen Fatah en Hamas en de opsplitsing van het Palestijnse grondgebied in de Westelijke Jordaanoever en Gaza.

Er zijn ongetwijfeld fundamentalisten met verfoeilijke opvattingen binnen Hamas, maar de pragmatici hebben de overhand. Door regeringsverantwoordelijkheid in Gaza en in veel steden op de Westelijke Jordaanoever op zich te nemen, werd de organisatie gedwongen pragmatische oplossingen te zoeken en compromissen te sluiten. Ook op het punt van onderhandelingen met Israël is het standpunt van Hamas steeds gematigder geworden. Al jaren geleden heeft Hamas verklaard dat ze geen bezwaar heeft tegen onderhandelingen door president Abbas met Israël mits het onderhandelingsresultaat in een referendum aan de Palestijnse bevolking wordt voorgelegd. Hamas zegde toe zich bij de uitslag neer te zullen leggen.

Hamasleider Meshaal bevestigde in een interview van 31 juni jl. met The Wall Street Journal dat Hamas akkoord gaat met een Palestijnse staat naast Israël, conform de internationaal erkende grenzen: „We along with other Palestinian factions in consensus agreed upon accepting a Palestinian state on the 1967 lines.” Hamas accepteert daarmee een staat op slechts 22 procent van het historische Palestina. Hierbij zit zij op een lijn met Fatah en met het vredesplan van de Arabische landen.

De westerse landen zeggen te streven naar een vredesakkoord tussen Israël en de Palestijnen. Ze weten dat de regering van president Abbas zwak is en slechts kan rekenen op beperkte steun van de Palestijnse bevolking. Alleen een eenheidsregering van Fatah en Hamas kan namens de Palestijnen een vredesakkoord met Israël sluiten en garanderen dat het wordt nageleefd. Daarom moet de westerse boycot van Hamas zo spoedig mogelijk worden opgeheven.

Sietse Bosgra is secretaris van het Nederlands instituut Palestina-Israël.