'Ik besloot de rest van het jaar vrij te nemen'

Terwijl de werkloosheid in de VS inmiddels is gestegen tot boven de 10 procent, proberen voormalige werknemers van Wall Street hun leven een nieuwe wending te geven. Anita Wong wil gaan masseren.

Anita Wongs leven was altijd overzichtelijk. „Promotie maken, geld verdienen. Alles moest maar up, up, up.”

Totdat het opeens allemaal naar beneden ging.

Afgelopen weekeinde werd bekend dat de werkloosheid in de VS inmiddels ruim 10 procent bedraagt. Zo slecht stond het er in ten minste 26 jaar niet voor. Zelfs de records van begin jaren tachtig van de vorige eeuw zijn bijna gebroken.

De levens van de Amerikanen die de afgelopen jaren het dichtst bij het vuur zaten zijn onherkenbaar veranderd. De honderdduizenden werknemers in de financiële sector die hun baan en daarmee hun leven kwijtraakten, proberen nog steeds opnieuw te beginnen.

Anita Wong (begin veertig, haar exacte leeftijd wil ze niet zeggen) is Canadese en begon haar loopbaan bij de Bank of Canada. Daarna vertrok ze naar Hongkong, waar ze voor zakenbank Merrill Lynch werkte en leiding gaf aan een afdeling die ervoor zorgde dat er „genoeg geld op onze rekening stond zodat onze handelaren konden werken”. Dat lijkt misschien ongecompliceerd, zegt Anita nu, „maar doe dat maar eens met twaalf valuta tegelijkertijd”.

De huidige recessie was niet haar eerste: in 1997 zat ze in Hongkong, middenin de zogeheten Azië-crisis. „Van de ene op de andere dag werden we allemaal jurist. De regeltjes veranderden constant en we hadden geen andere keuze dan er constant aan te blijven voldoen.”

In 2000 verhuisde ze naar Londen, omdat ze carrière wilde maken. De cultuur van Merrill Lynch beviel haar wel: het was als een familie, ze werd gesteund in haar harde werk. Het waren lange dagen: ’s ochtend pakte ze een staartje van de handelsdag in Australië mee, ’s avonds ging ze pas naar huis als New York alweer uren aan het werk was.

Er volgde opnieuw een nieuwe baan in weer een nieuwe stad. Genève, dit keer. Maar dat verveelde al snel – „ik kon geen lift instappen of ik kende alle namen”, zo klein was het kantoor – en in 2005 kwam ze aan in New York, op Wall Street.

Het waren jubeljaren. Het kon niet op.

Tot ze in 2007 plotseling het gevoel kreeg in een tweede Azië-crisis terecht te zijn gekomen. „Ik had al snel door dat het niet fraai zou worden.”

In mei 2008 begonnen de massa-ontslagen. Zo wil Anita het alleen niet noemen. Ze herinnert het zich liever zo: „Ik besloot de rest van het jaar vrij te nemen.” Ze reisde naar Italië, Alaska en Zuidoost-Azië. „Ik moest mezelf echt trainen om niet te stressen. Hoe vind ik ooit weer een baan?”

Ze is een optimist, zegt ze. Ze gelooft dat je alles kan worden, als je daar maar van overtuigd bent. „Ik weet dat als ik een baan zou zoeken, ik er een zou vinden.”

Maar dat wil ze niet. Ze wilde een eigen bedrijf beginnen. Ze werd masseuse en specialiseert zich in een techniek die MELT heet: myofascial energetic length technique. Simpel gezegd: het gaat over het huidweefsel tussen de huid en de spier. Daar drukt ze op en dat gaat stress en artritis tegen. „Melt with Anita”, zoiets moet het worden.

Ook al is het aantal klanten dat ze heeft nog minimaal – het zal wel een paar jaar duren voordat ze zonder haar spaargeld kan – eindelijk heeft ze échte gesprekken met mensen, zegt ze. „Als zakenbankier praat je de hele dag met mensen, maar ik ben er steeds minder zeker van dat je écht een gesprek voert.”

Niet dat ze kwaad wil spreken over haar vroegere collega’s, laat staan over „die paar kwaaie pieren” door wie de wereldeconomie inklapte. „Ik denk niet dat álles aan Wall Street verkeerd was. En bovendien: kwaad zijn levert maar weinig op. Het is zo zinloos.”

Anita is hard op zoek naar innerlijke rust en een meer gebalanceerd leven, zegt ze. Niet dat ze al zover is, maar het streven is er. En dat is al meer dan ze die twee decennia van hard werken in de financiële sector ooit heeft ervaren. Maar toch valt één ding haar wel tegen. „Het is zo gek om opeens je eigen leven te moeten inrichten. Het was zoveel makkelijker om alleen maar anderen aan te hoeven sturen.”

Dit is het tweede deel van een drieluik over ontslagen Wall Street-werknemers. Meer persoonlijke verhalen uit Amerika en het eerste deel van deze serie staan op nrc.nl/minder.