Een ijzersterk begin, maar een onbevredigend slot

Theater***

Achterlanden door het Noord Nederlands Toneel.

t/m 2/12

De cognacglazen in handen van de Nederlandse vrouw in Congo worden keer op keer groter. Uiteindelijk drinkt ze zich helemaal kapot. Ze beeft en trilt over haar hele lichaam. Actrice Malou Gorter maakt van de vrouw in het toneelstuk Achterlanden een getroebleerd wezen, geheel vereenzaamd in de barheid van de rimboe. Haar man, gestationeerd in Kinshasa, rijdt elke dag plankgas in zijn Mercedes 4wheeldrive met kooiconstructie naar zijn werk. Acteur Albert Secuur maakt van deze westerling een griezelig karakter dat hij zonder gêne volkomen antipathiek neerzet.

Met Achterlanden plant acteur en schrijver Ko van den Bosch zijn personages diep in het oerwoud. Ze bevinden zich in het Hart der duisternis, naar de roman van Joseph Conrad, en worden bevangen door diepe angsten. Als op een keer een neergeschoten Congolees op de oprijlaan ligt, breekt de paniek los. Beiden moeten proberen tot handeling en zelfs compassie te komen.

In de met prikkeldraad afgerasterde villa van de westerlingen vinden vreemde zaken plaats; soms ligt er een dood kind in het zwembad. Dan weer dringt een zwarte man binnen.

Met de rauwe energie zit het wel goed. Maar het bezwaar van Achterlanden is dat Van den Bosch geen dwingende vorm heeft gevonden. Na het ijzersterke begin verzandt de voorstelling in een vreemde maskerade met reusachtige wollen schaapskoppen. Het onbevredigende slot past niet bij het begin. Verlost van hun kwellingen zal het tweetal in Afrika nooit worden, dat is snel duidelijk. Ze zijn vreemden in een land dat ze niet eens willen begrijpen, cynischer kan het niet. Toch wilde ik meer zien, al was het maar een glimp van afronding. Gaan ze ten onder?

Kester Freriks