Wordt Bonaire 'ingelijfd' of mag de burger nog wat zeggen?

bonaireHet verzet op Bonaire tegen samengaan met Nederland groeit. Volgens rechter J.Th. Wit van het Caraïbische Hof van Justitie handelt Den Haag  in ‘flagrante’ strijd met het recht als er niet eerst een referendum wordt gehouden. Zelfbeschikking is  ’geen recht van politici’ maar van de bevolking.

De Rijksministerraad, waarin Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba op het hoogste niveau vertegenwoordigd zijn, heeft afgelopen vrijdag ingestemd met uitbreiding van het Nederlandse grondgebied. Na opheffing van de Antilliaanse landsregering, volgend najaar, treden de eilanden Bonaire, St. Eustatius en Saba toe tot het Nederlandse staatsbestel, zo is overeengekomen. Maar het verzet op Bonaire tegen die ‘inlijving’ bij Nederland groeit. Het protesterend eilandsbestuur krijgt inmiddels bijval van een van de meest gezaghebbende juristen in het Caraïbisch gebied [ik zou niet geografisch 'gebied' als maatstaf nemen, maar het rechtsterrein. elders in de Caraïben zouden ze wel eens geen Nederlands recht kunnen toepassen?!]
. Zonder lokaal referendum handelt Nederland in ‘flagrante’ strijd met internationale verdragen, concludeert rechter J. Th. Wit van het Caraïbische Hof van Justitie. Annexatie, zoals nu besloten, zou neerkomen op gedwongen inlijving van Bonaire, aldus Wit.
Wit, voorheen zestien jaar rechter op de Nederlandse Antillen{http://www.caribbeancourtofjustice.org/judges_pages/wit.ht},  schrijft dit in een doorwrocht [says who?! - schrappen!?} juridisch advies [hebben we dat? kunnen we dat op nrc.nl/documenten publiceren?) aan het eilandsbestuur van Bonaire. Hij mengt zich daarmee in een precair debat. Staatssecretaris Bijleveld (Koninkrijksrelaties, CDA) houdt vast aan eerder gemaakte afspraken met Bonaire, St Eustatius en Saba over hun toekomst als openbaar lichaam (bijzondere gemeente) in het Nederlandse staatsbestel. Maar op Bonaire werden die onderhandelingen gevoerd met vertegenwoordigers van de afgelopen zomer afgezette Christendemocratische partij van UPB-leider Ramoncito Booi. Die is, net als een aantal partijgenoten, betrokken bij [bedoel je dat hij zelf wordt onderzocht? 'betrokken bij kan ook betekenen dat hij het onderzoek uitvoert]  justitieel onderzoek naar vastgoedfraude op het eiland.{http://www.nrc.nl/binnenland/article2364314.ece/Vastgoedpenoze_strijkt_neer_op_eiland_Bonaire} en het aannemen van steekpenningen.
Een nieuwe bestuurscoalitie, onder leiding van Jopie Abrahams’ partij ADB ageert inmiddels tegen die ‘inlijving’ bij Nederland en wil daar op korte termijn een referendum over uitschrijven. Terecht, aldus Wit. Want Nederland had die afspraken ‘naar geldend internationaal recht’, nooit met dat vorige eilandbestuur mogen maken zonder ‘uitdrukkelijke machtiging van de bevolking’. Wit baseert zich daarbij op resolutie 1541 van de Verenigde Naties, waarin die referendumplicht, als het gaat om integratie is opgenomen. {http://daccessdds.un.org/doc/RESOLUTION/GEN/NR0/153/15/IMG/NR015315.pdf?OpenElement}Niet  alleen omdat anders onder het mom van integratie koloniale en ongelijke verhoudingen weer kunnen worden ingevoerd, maar ook omdat inlijving [opgaan - inlijving is een beladen term, alleen tussen aanhalingstekens?] in het Nederlandse staatsbestel onherroepelijk is.  Eenmaal geïntegreerd,, is het niet meer mogelijk om er weer uit te stappen, aldus Wit.
Bonaire heeft zich in 2004 per referendum al uitgesproken over haar staatkundige toekomst. Toen sprak een meerderheid zich uit voor directe banden met Nederland. Maar het integratiemodel is toen niet aan de orde geweest, benadrukt Wit. Want ‘rechtstreeks banden met’, is nu eenmaal iets anders dan ‘integratie ín Nederland’. De ADB wil in het referendum in plaats van annexatie het model van ‘vrije associatie’ voorleggen. Bonaire als Koninkrijkseiland, dat rechtstreekse banden heeft met Nederland, maar eigen autonomie behoudt. Bijleveld wil daar niets van horen. {http://ikregeer.nl/document/KST135619} Maar volgens Wit gebruikt zij daarvoor drogredenen. Want precies die status van Koninkrijkseiland is in 1993 door Nederland voorgesteld in toenmalige plannen voor een nieuw staatsmodel op de Antillen. Inclusief een ‘volledig uitgewerkt concept van Staatsregeling’ om dat mogelijk te maken. Het huidige pleidooi sluit aan bij het internationaal recht, aldus Wit. “Het recht op zelfbeschikking is niet voor niets een recht van de bevolking en niet een recht van politici.”
Het referendum maakt de voor volgend jaar geplande staatshervorming gecompliceerd. Want behalve op Bonaire moet ook de bevolking van Curacao zich daar nog over uitspreken. Een of twee keer een ‘nee’, kan dat proces behoorlijk in de wielen rijden. Dan kalft niet alleen de steun op de Antillen af, maar ook in het Nederlandse parlement. {http://www.nrc.nl/binnenland/article2241958.ece/Als_de_Curaccedil_aoenaars_no_zeggen%2C_zegt_Den_Haag_ook_nee}
De vraag hoe dat referendum op Bonaire uitpakt, laat zich niet voorspellen. ‘Inlijving’ bij Nederland lijkt voor veel inwoners aantrekkelijk, omdat dan op termijn ook het welvaartspeil en de sociale voorzieningen naar Nederlands niveau worden getrokken. Maar zo goed als dat provincies en gemeenten in Nederland maar beperkte autonomie hebben, zal dat ook gelden voor Bonaire en de andere twee BES-eilanden, zo waarschuwt Wit. “Nederland een zeker minimum-niveau moeten garanderen. Maar gelijke rechten zullen niet zonder slag of stoot aan de Bonairiaan worden toegekend. Men zal, naar zich laat aanzien, voorbereid moeten zijn op een lange en kostbare juridische strijd.”
De kiezer op Bonaire lijkt zich daarvan bewust, gezien de discussie daarover in lokale Antilliaanse media. Maar het besef leeft daar ook dat Nederland zich nu beroept op gemaakte afspraken met lokale politici die nu verdacht worden van betrokkenheid bij vastgoedfraude. En toeval of niet, het justitieel onderzoek kwam afgelopen najaar pas naar buiten nadát die inlijvingsafspraken met politici, die nu in opspraak zijn, in 2008 gemaakt waren.
Wat vindt u - moet de bevolking op Bonaire eerst via een referendum omstemming worden gevraagd voor het samengaan met Nederland?

De Rijksministerraad stemde vrijdag in met uitbreiding van het Nederlandse grondgebied. Na opheffing van de Antilliaanse landsregering, volgend najaar, treden de eilanden Bonaire, St. Eustatius en Saba toe tot het Nederlandse staatsbestel. Maar het verzet op Bonaire  groeit. Het protesterend eilandsbestuur krijgt inmiddels bijval van een gezaghebbende jurist.  Zonder lokaal referendum handelt Nederland in ‘flagrante’ strijd met internationale verdragen, concludeert rechter J. Th. Wit van het Caraïbische Hof van Justitie. Annexatie zou neerkomen op gedwongen inlijving van Bonaire, aldus Wit.

Wit schrijft dit in een advies aan het eilandsbestuur. Staatssecretaris Bijleveld (Koninkrijksrelaties, CDA) houdt vast aan eerder gemaakte afspraken met Bonaire, St Eustatius en Saba. Zij worden  openbaar lichaam (bijzondere gemeente) in het Nederlandse staatsbestel. Op Bonaire werd daarover onderhandeld met de afgelopen zomer afgezette Christendemocratische partij van UPB-leider Ramoncito Booi. Hij is, met anderen, onderwerp van justitieel onderzoek naar vastgoedfraude en het aannemen van steekpenningen. Lees hier een bericht op deze site.

Een nieuwe bestuurscoalitie, onder leiding van Jopie Abrahams’ partij ADB ageert inmiddels tegen die ‘inlijving’ bij Nederland en wil daar op korte termijn een referendum over. Terecht, aldus Wit. Want Nederland had die afspraken ‘naar geldend internationaal recht’, nooit mogen maken zonder ‘uitdrukkelijke machtiging van de bevolking’. Wit baseert zich daarbij op resolutie 1541 van de Verenigde Naties, waarin die referendumplicht staat. Anders kunnen onder het mom van integratie koloniale en ongelijke verhoudingen weer worden ingevoerd. En opgaan in Nederland is onherroepelijk.  Eenmaal geïntegreerd ,, is het niet meer mogelijk om er weer uit te stappen” aldus Wit.

In 2004 sprak een meerderheid van de inwoners van Bonaire zich uit voor directe banden met Nederland. Maar het integratiemodel is niet aan de orde geweest, benadrukt Wit. Want ‘rechtstreekse banden met’, is nu eenmaal iets anders dan ‘integratie ìn Nederland’. De ADB wil in het referendum het model van ‘vrije associatie’ voorleggen. Bonaire als Koninkrijkseiland, dat rechtstreekse banden heeft met Nederland, maar eigen autonomie behoudt. Bijleveld wil daar niets van horen. Lees hier de recente ”nota naar aanleiding van het verslag’. Volgens Wit gebruikt zij daarvoor drogredenen. Want precies die status van Koninkrijkseiland is in 1993 al door Nederland voorgesteld. De plannen voorzagen toen ook in  een ‘volledig uitgewerkt concept van Staatsregeling’.

Zijn pleidooi sluit aan bij het internationaal recht, aldus Wit. “Het recht op zelfbeschikking is niet voor niets een recht van de bevolking en niet een recht van politici.” Ook de bevolking van Curacao moet zich nog uitspreken. Een of twee keer een ‘nee’, kan de staatshervorming behoorlijk in de wielen rijden. Dan kalft ook de steun in het Nederlandse parlement af. Lees daarover dit bericht.

‘Inlijving’ bij Nederland lijkt voor veel inwoners aantrekkelijk, omdat dan ook het welvaartspeil en de sociale voorzieningen naar Nederlands niveau worden getrokken. Maar locale  overheden  in Nederland hebben maar beperkte autonomie. Dat zal  ook gelden voor Bonaire en de andere twee BES-eilanden, zo waarschuwt Wit. “Nederland zal een zeker minimum-niveau moeten garanderen. Maar gelijke rechten zullen niet zonder slag of stoot aan de Bonairiaan worden toegekend. Men zal voorbereid moeten zijn op een lange en kostbare juridische strijd.”

Op de Antillen leeft het besef dat Nederland zich beroept op afspraken met lokale politici die nu verdacht worden van vastgoedfraude. En het justitieel onderzoek kwam pas naar buiten nadát die afspraken met de in opspraak geraakte politici in 2008 gemaakt waren. Toeval, of niet?

Wat vindt u - moet de bevolking op Bonaire eerst via een referendum om instemming worden gevraagd voor het samengaan met Nederland?

Reacties alleen onder volledige naamsvermelding