Viering val Muur met dominostenen

Twintig jaar geleden viel de Muur. Dat wordt in Berlijn gevierd, onder andere met het omduwen van circa 800 grote dominostenen.

Kleurig beschilderde elementen van een nieuwe muur staan in het hart van Berlijn als dominostenen opgesteld. Vanavond om acht uur worden ze omgeduwd – precies twintig jaar na de val van de echte Muur, de betonnen barrière die ooit de stad deelde en het afschrikwekkende symbool van de Koude Oorlog was.

„Zonder de val van de Muur was onze school er niet geweest”, schrijven de leerlingen van de lagere school ‘Onder de regenboog’ in de Oost-Berlijnse wijk Marzahn. Ze hebben ‘hun’ steen beschilderd met een alledaags tafereel: spelende kinderen op een schoolplein. ‘Twintig jaar val van de Muur, bijna twintig jaar lagere school’, heet het werkstuk.

De rond achthonderd dominostenen vormen een keten van anderhalve kilometer tussen de Rijksdag en de Potsdamer Platz. De stenen zijn 2,5 meter hoog en vooral door Duitse scholieren beschilderd. Maar op initiatief van het Goethe Instituut werd ook een bijdrage gevraagd aan kunstenaars, intellectuelen en jongeren uit landen waar nog muren staan, zoals Korea, Cyprus en Israël.

Lech Walesa, oud-leider van de Poolse vakbond Solidarnosc, geeft vanavond de eerste zet waardoor de hele rij met dominostenen moet omvallen Het is een belangrijk symbolisch gebaar. Naar beste Duitse traditie is er een kort maar hevig debat aan vooraf gegaan wie die eerste duw mocht geven. Oud-Sovjetleider Michael Gorbatsjov natuurlijk, zeiden sommigen. Maar al snel bleek dat Lech Walesa de voorkeur van de meeste Duitsers had. Met de door hem geleide staking en bezetting van de Lenin-scheepswerf in Gdansk in 1980 werd de aanzet gegeven tot de val van het communisme.

En zo valt er vanavond wederom een Berlijnse muur. De Berlijners, van wie sommigen het woord ‘muur’ niet meer kunnen horen, laten de feestelijkheden gelaten over zich heen komen. En toch zijn ook zij trots – op hun stad die zoveel heeft doorgemaakt.

Afgelopen weekend is een restant van de echte Muur, East Side Gallery, officieel heropend. Het gaat om een door kunstenaars beschilderd stuk Berlijnse Muur aan de Mühlenstrasse, dat na twintig jaar grondig is gerestaureerd.