'Tabaksmarketing is ook moreel verwerpelijk'

Erbij horen is heel erg belangrijk voor jongeren, zegt Lies van Gennip, directeur van infocentrum Stivoro. Juist daarom is het promoten van roken via hippe mensen zo ‘fout’.

Lies van Gennip weet het zeker: uitdelen van sigaretten is strafbaar, ook als daar een wederdienst tegenover staat. Ze is directeur van Stivoro, dat probeert roken te ontmoedigen. Ze las in deze krant dat tabaksfabrikant Imperial Tobacco creatieve mensen gratis sigaretten van één bepaald merk verstrekt in ruil voor marketingideeën. „Ik ben oprecht geschokt door de handelwijze van Imperial Tobacco. Dit hebben we in Nederland nog nooit meegemaakt.”

In de Verenigde Staten gebeurde het wel, zegt ze. In 2000 verstrekte een sigarettenfabrikant rookwaar met korting in een Californisch café waar veel jongeren kwamen. Die kwamen in opstand. „Ze vonden dat ze werden gemanipuleerd en werden geholpen aan een dodelijke verslaving.” Waarmee ze zegt: ook jongeren keuren deze marketingmethode af.

Wat is er eigenlijk mis met het uitdelen van sigaretten?

„Niet alleen is het juridisch fout, het is ook moreel verwerpelijk. Nog steeds rookt eenvijfde van de jongeren. Door dit soort heel slimme marketingmethodes worden jongeren, ondanks een reclameverbod, nog steeds bereikt. Sigarettenfabrikanten proberen zich maatschappelijk te profileren door te zeggen: wij zijn tegen tabaksgebruik door jongeren, maar nu blijkt dat Imperial juist jongeren probeert te bereiken. Waarom houden ze anders brainstormsessies?”

Nou?

„Sinds het reclameverbod op sigaretten hebben fabrikanten marketingbudgetten die ze niet meer kunnen opmaken. Ze mogen niet meer adverteren. Ik kan mij voorstellen dat ze daarom op zoek gaan naar andere manieren om hun marktaandeel te vergroten, ook onder jongeren.”

Zestig jonge trendsetters krijgen maandelijks twee sloffen Gauloises. Helpt dat andere jongeren aan te zetten tot roken?

„Het is het geheim van de tabaksindustrie: roken verbinden met trendy mensen, ook in bladen of in films. Erbij horen is het allerbelangrijkste wat er is voor jongeren. Zo werkt het puberbrein. Ze associëren zich met jonge, succesvolle mensen. Daarom krijgen juist trendsetters sigaretten van Imperial en niet iemand als Hans Wiegel. Uiteindelijk is het krachtigste marketinginstrument voor de industrie dat jongeren anderen zien roken.”

Discussieer mee op nrc.nl/discussie