Pechstein paria in schaatswereld

De van doping verdachte schaatsster Claudia Pechstein bezoekt World Cup in Berlijn.

Maar ze wordt daar door iedereen uit het wereldje met de nek aangekeken.

Een zwarte pet, zwarte jas, tasje en hoge hakken. Anoniem op de tribune van het Berliner Sportforum, naast haar oude trainer Achim Franke, kijkt Claudia Pechstein laat op de zondagmiddag naar de 1.500 meter vrouwen bij de eerste wereldbekerwedstrijden van het seizoen. Thuis hield de wegens vermeend dopegebruik in opspraak geraakte schaatsster het ook niet meer uit.

„Toekijken vind ik niet erg”, zegt ze emotioneel. „Maar het is verschrikkelijk hoe sommige mensen uit de schaatswereld je ineens behandelen. Zo’n Jan Dijkema (bestuurslid van de internationale schaatsbond ISU, red.) loopt me net straal voorbij. Alsof ik lucht ben. Wahnsinn.”

Pechstein (37) wilde in eerste instantie helemaal niet meer komen kijken bij de wedstrijden op de ijsbaan waar ze opgroeide. Het internationaal sporttribunaal CAS besloot vorige week om het definitieve oordeel over de meest succesvolle Duitse atlete bij de Olympische Winterspelen twee weken uit te stellen. Ondanks een ultiem verzoek mocht Pechstein, specialiste op de drie en vijf kilometer, in afwachting van de uitspraak niet meedoen in Berlijn. „Ongelooflijk”, vindt ze zelf.

Toen ze in de aanloop naar de wereldbeker wilde trainen op haar eigen ijsbaan, werd de regerend Europees kampioene door veel andere schaatsers gemeden alsof ze leed aan de Schweinengrippe, zoals de Mexicaanse griep in Duitsland heet. „Ik geef haar geen hand meer”, zei een Nederlandse concurrente.

Anonieme beschuldigingen genoeg. „Ze reed ook wel opvallend hard.” Of: „Ze is de laatste van het DDR-bolwerk die omvalt.” Journalisten achtervolgden de vermeende zondares toen ze na de training de ijshal verliet. Elke uitspraak is nieuws, om elke hoek dreigt een gevoelige foto. Pechstein weet het, en toch kan ze zich in haar wanhoop niet inhouden. Tijdens de 1.500 meter voor mannen, op indrukwekkende wijze gewonnen door Shani Davis, loopt ze door de tunnel naar het middenterrein, waar ze wordt omhelsd door Duitse trainers.

„Unser Sonnenschein”, mijmert Uwe Hüttenrauch. De 54-jarige schaatstrainer uit Berlijn valt in zijn gewone kleding niet op langs de ijsbaan, waar hij vroeger vele uren met Pechstein trainde. „Het contact met haar en haar familie is nog altijd zeer goed. We hebben samen zoveel beleefd. Het is eeuwig zonde wat er nu gebeurt. Voor het schaatsen: een relatief kleine sport die zo’n grote affaire nog nooit heeft meegemaakt. Voor Duitsland, waar het nu alweer over doping gaat. Maar vooral ook voor Claudia zelf.”

Hoe Pechstein er aan toe is? „Ze ervaart deze situatie als enorm pijnlijk”, zegt Hüttenrauch. „Het is ook merkwaardig om mee te maken dat een wereld waar je zolang deel van uitmaakt, je van het ene op het andere moment bijna volledig links laat liggen. Claudia heeft er veel stress door. Af en toe wordt het haar allemaal te veel. Waarom reageren mensen zo hard? Ik heb haar in de ogen gekeken en rechtstreeks gevraagd: Claudi, heb je gedopt? Ze bezwoer me dat het niet waar was. Ik geloof haar, ik kan niet anders. Maar zelfs iemand die haar niet gelooft, moet beseffen dat we het hier niet over een zaak hebben maar over een mens. Ze is nog niet eens veroordeeld. Enige terughoudendheid is op zijn plaats.”

Maar de belangen zijn erg groot. De internationale schaatsbond ISU heeft het als eerste sportbond ter wereld aangedurfd om een atlete te veroordelen op basis van waarden in haar bloedpaspoort, zonder het gebruik van verboden middelen onomstotelijk aan te tonen. Deskundigen zetten vraagtekens bij deze vorm van bewijs. Het Nederlandse bestuurslid Dijkema dook in Berlijn steeds dieper weg in de kraag van zijn lange ISU-jas.

Sneuvelen er bestuurders als Pechstein wint? Hoe hoog zal de schadeclaim zijn? Ook de voorzitter van de Duitse schaatsbond, Gerd Heinze, liep voornamelijk zwijgend langs het ijs. Zijn bond steunt Pechstein officieel en heeft al veel geld uitgegeven aan juridische bijstand. Hoe is zijn positie als het CAS binnen twee weken besluit dat Pechstein verliest? Vervalt de financiële bijdrage voor de bond als olympisch speerpunt? En wie trekt Pechstein mee in haar eventuele val? „Er zijn nog twaalf schaatsers met te hoge bloedwaarden, ik word als proefkonijn gebruikt”, zei ze gisteren in de Berliner Zeitung.

„Als schaatsbond moet je wel heel zeker van je zaak zijn voordat je iemand veroordeelt”, vindt Hüttenrauch. „Nu mag Claudia niet meedoen aan de eerste wedstrijden van het seizoen voordat er definitief is geoordeeld. Als ze straks wordt vrijgesproken, zijn haar olympische kansen onherstelbaar geschaad. Bovendien zal ze het in Vancouver altijd verkeerd doen. Als ze in de middenmoot eindigt, zegt iedereen: zie je wel, ze kan niet zonder. Als ze wint, is dat juist weer verdacht.”

De huidige trainer van de Deense schaatsster Cathrine Grage snapt niet dat mensen die het topschaatsen van binnenuit kennen zo hard oordelen. „Juist zij moeten weten dat Pechstein alleen maar zo goed kon worden door vele jaren keihard werken. Ze heeft de top bereikt, heeft de mensen onvergetelijke races laten zien, heeft de sport mede groot gemaakt. In Berlijn heerst het besef dat we veel aan haar te danken hebben. Hier wordt Claudi door iedereen gesteund.”