Godslastering

De artikelen 147, 147a en 429bis in het Wetboek van Strafrecht hebben hun langste tijd gehad. D66, de SP en de VVD komen binnenkort met een voorstel tot wetswijziging. Als de PvdA dit aan een meerderheid helpt, verdwijnt een anachronisme uit het recht.

De drie artikelen omschrijven als misdrijven tegen de openbare orde: ‘smalende godslasteringen’ in het openbaar, als die krenkend zijn voor godsdienstige gevoelens; bespotting van predikanten, priesters en andere voorgangers; beschimping van aan de eredienst gewijde voorwerpen; het uitgeven van godslasterlijke publicaties; en het aan de openbare weg tonen van ‘krenkende, godslasterlijke leuzen en afbeeldingen’.

Minister Jan Donner, die in 1932 verantwoordelijk was voor de invoering, was een antirevolutionair die de mannenbroeders in bescherming nam tegen atheïstische propaganda van links. Maar driekwart eeuw later ziet Nederland er heel anders uit.

De drie artikelen zijn niet bedoeld om God te beschermen tegen hoon en vuilbekkerij. Als we mogen afgaan op het godsbeeld van de grote religies kan Hij wel tegen een stootje. Nee, de oude Donner vond godslastering een inbreuk op de openbare orde.

Die orde is meer gebaat bij zelfbeheersing dan bij politiebescherming van gevoelens. Gelovigen zijn geen broze zielen. De meesten haalden hun schouders op over Reve’s ezel en over Madonna aan het kruis. Na de moord op Theo van Gogh overwogen kleinzoon Donner (CDA) en zijn collega Remkes (VVD) verruiming van de strafbaarstelling voor godslastering. Die twee dachten blijkbaar: islamitische immigranten zijn extra lichtgeraakt. Maar de meeste Nederlandse moslims hebben leren leven met een seculiere omgeving en hebben intussen eelt op hun ziel.

Zelfbeheersing moet van twee kanten komen, maar omgangsvormen en goede smaak kun je niet bij wet voorschrijven. Opvoeding doet veel, en als die faalt is er nog altijd de omgeving.

Het is, ten slotte, de vraag of krenking van godsdienstige gevoelens harder aankomt dan discriminatie op grond van tongval, naam of uiterlijk. En beledigen van een bevolkingsgroep is en blijft strafbaar.

Dirk Vlasblom