Alexander Pechtold zet vijf stippen aan de horizon

In het Chassé Theater in Breda kwamen circa 1.400 D66-leden bijeen voor een congres. De partij blaakt van zelfvertrouwen. „Ons grote probleem is of we de flow kunnen vasthouden.”

Er werd veel gelachen, er waren veel bloemen, er was een uitgelaten applaus voor de leider, bier en wijn gingen er na afloop goed in. Honderden aanwezigen kwamen uit hun stoel toen de voorzitter vroeg of alle nieuwe leden wilden opstaan.

De sfeer was goed, afgelopen zaterdag op het D66-congres in Breda. „Maar bij ons is het altijd gezellig. Ook toen we op nul zetels stonden. Bij ons is Lazarus vaak opgestaan”, zegt burgemeester Ernst Bakker van Hilversum als hij een glaasje wijn voor D66-oprichter Hans van Mierlo haalt.

D66 zit in een flow, zoals oud-partijleider Thom de Graaf het zegt. In de peilingen is D66 al boven het partijrecord van 24 zetels uit 1994 uitgekomen. In zijn speech probeerde D66-leider Alexander Pechtold handig een belangrijke rol te claimen in de komende stembusstrijd. „De keuze is simpel. Wil je stilstand en vooruitschuiven? Wil je nationalisme en angst? Of wil je vooruitgang en vernieuwing? Man en paard: wil je CDA, wil je PVV of wil je D66?”

Dat tekende het zelfvertrouwen. Pechtold beklemtoont dat niet de peilingen hem een goed gevoel geven, maar de ledenaanwas. In januari hoopt D66 boven de 18.000 leden uit te komen, meer dan ooit tevoren. Pechtold: „Sinds het ontstaan van deze partij is de kans te onderscheiden, de kans om echt door te breken, nog nooit zo groot geweest. Want het politieke landschap verandert.”

Maar wie je ook vraagt, iedereen bij D66 beseft dat de pieken van korte duur kunnen zijn. Dat heeft de historie maar al te vaak bewezen. „Ons grote probleem is of we de flow kunnen vasthouden, of we het allemaal kunnen waarmaken”, zegt Thom de Graaf. „De inhoud is niet ons probleem.”

Toch krijgt de partij nog wel eens het verwijt niet heel duidelijk te zijn over diverse onderwerpen. Pechtold zette deze dag in zijn speech vijf stippen aan de horizon: een open arbeidsmarkt met modern ontslagrecht, een totaalpakket voor de woningmarkt, grote investeringen in het onderwijs, met energie kiezen voor wind, water en zon en een democratie waarin de overheid er voor de burger is.

Bij dat laatste werd het ‘kroonjuweel’ uit het verleden – de gekozen burgemeester – niet genoemd. Daar lijkt afscheid van genomen, „Al tien jaar staat bij ons onderwijs op nummer 1”, aldus Pechtold. Opvallender was dat hij wel op „waanideeën” van Geert Wilders inging, maar zelf niet de integratie als thema behandelde. Hij riep progressief Nederland op „uit die kramp van politieke correctheid van het niet durven benoemen” te komen. „Want Wilders maakt niet alleen zijn kiezers bang, hij maakt ook zijn tegenstanders bang. En dat laat ik mij niet gebeuren.”

Met een lekkere overwinningsdreun werd het congres afgesloten. Bij de borrel na afloop vertelt een fractiemedewerker dat D66 nog nooit zo goed georganiseerd is geweest als nu. Zo wordt voor het trainen van actieve leden voormalig NOS-journalist Wouke van Scherrenburg ingeschakeld.

Die heeft veel uit te leggen op het congres. Donderdag zei ze op de radio dat haar een verkiesbare plaats is beloofd bij de volgende Kamerverkiezingen. Maar dat is niet zo. Ze had de vraag niet goed verstaan. Ze zei ook dat ze er naar neigt het te doen. „Maar nu neig ik weer naar nee.” Dat heeft met privéafwegingen te maken, niet met hoe ze de toekomst van D66 ziet.