De politieagent (1)

Op straat zie ik de laatste tijd steeds meer vrouwelijke politieagenten lopen. Zou het een speciale reden hebben en te maken hebben met  een vriendelijkheidsoffensief van de overheid? Om antwoord op die vraag te krijgen sprak ik vanmiddag een tweevrouwspatrouille aan. Maar zodra ik hen staande hield en hen om opheldering wilde vragen, staakten ze hun vrolijke onderonsje en verkrampten om zwijgend en nors door te lopen.

Politieagent in Rusland is nu eenmaal een zwaar beroep, dacht ik. Het wordt slecht betaald en de corruptie binnen de korpsen is als gevolg daarvan  enorm. Eer en waardigheid lijken er een schaars goed, terwijl die bij een politieman juist voorop zouden moeten staan. Niet voor niets deed president Medvedev er vier maanden over om een nieuwe hoofdcommissaris in Moskou te vinden, nadat hij de vorige had ontslagen omdat een van diens overspannen ondergeschikten in een supermarkt zijn pistool op de aanwezige klanten had leeggeschoten.

Is in Nederland een agent meestal je beste vriend, in Rusland is hij je vijand of op zijn minst iemand van wie je niet al te veel te verwachten hebt. De enkele keer dat ik  hem of haar de weg vraag, dan is het antwoord dat ik krijg meestal nietszeggend. Ik ben in Moskou sowieso nog nooit een agent of een burger tegengekomen die me kon uitleggen waar zich een bepaalde straat  bevond, ook al lag die om de hoek.

Natuurlijk zijn er ook goede dienders, die hun ambt serieus nemen, maar aangezien Rusland  een autoritair regime heeft en de wet vaak naar willekeur wordt toegepast, bestaan er voor de agenten weinig richtlijnen waaraan ze zich kunnen houden, wat hun normale functioneren onmogelijk maakt.

Over dergelijke dilemma’s heeft in Novorossijsk aan de Zwarte Zee een wanhopige majoor van de politie (in Rusland sinds de revolutie militie geheten) een dramatische oproep aan premier Poetin gedaan, uit fatsoen, uit gewetensnood. In die oproep klaagt hij over de enorme corruptie onder zijn collega’s, de hoge werkdruk en de gewoonte misdaden te ensceneren om zodoende onschuldige mensen te kunnen arresteren waar de autoriteiten van af willen. Volgens Michail Pasjkin van de Moskouse politievakbond geldt wat Dymovski zegt voor de politie in heel Rusland. Een zaak om serieus te nemen dus.

Nu heb ik wel vaker Russische (ex-)politieagenten gesproken, die klaagden over de mores onder hun (ex-)collega’s. Maar deze majoor doet het in het openbaar en zoiets is in Rusland levensgevaarlijk. Zijn klaagzang is dus  een moedige daad, die hem zeker niet in dank zal worden afgenomen. Terwijl president Medvedev, de tot nog toe weinig succesvolle kampioen van de corruptiebestrijding, zo’n man eigenlijk meteen tot korpschef of minister van Binnenlandse Zaken  zou moeten benoemen. De majoor is daarentegen gisteren ontslagen wegens laster en heeft een lijfwacht ingehuurd.