Weer zeilen na lange windstilte

Door een juridische strijd kan het jaren duren voordat er weer gezeild wordt om de America’s Cup. De zeilers organiseren in afwachting daarvan zelf een race, om de Louis Vuitton Trophy.

Eindelijk kunnen ze de zeilen weer hijsen, nota bene op boten uit de America’s Cup. Niet dat het slepende juridische conflict over de 158 jaar oude trofee beslecht is. Maar na twee jaar vingertrommelend toekijken, hebben de zeilers hun ‘eigen’ regatta georganiseerd: morgen begint aan de Côte d’Azur, bij Nice, de strijd om de Louis Vuitton Trophy, met tal van grote namen uit het America’s Cup-circuit, zoals de Nieuw-Zeelanders Russell Coutts en Dean Barker.

„Ik ben blij dat we weer gaan zeilen”, zegt de Nederlander Peter van Niekerk, bemanningslid bij het nieuwe Frans-Duitse team All4One. „Het kan nog jaren duren voordat we weer de America’s Cup zeilen. Heel frustrerend, dat conflict gaat buiten ons om. Deze regatta is een goed alternatief.”

Van Niekerk stond jaren onder contract bij het Zwitserse Alinghi, winnaar van de laatste twee America’s Cups. Maar sinds de zege van 2007 bij Valencia verplaatste de strijd om de oudste internationale sporttrofee ter wereld zich van de blauwe Middellandse Zee naar de rechtbank in New York.

Daar vechten twee puissant rijke mannen met grote ego’s een gevecht uit over de regels van de 33ste editie van de Cup: de Zwitserse biotechtycoon Ernesto Bertarelli, oprichter van Alinghi, en de Amerikaan Larry Ellison, oprichter van softwarebedrijf Oracle en de op drie na rijkste man op aarde. Beiden spendeerden zo’n 50 miljoen dollar aan proces- en advocatenkosten over de toekomst van de America’s Cup ofwel The Auld Mug.

Volgens de laatste plannen racen de twee miljardairs in februari met twee reusachtige trimarans (27x27 meter) tegen elkaar op een nader te bepalen locatie – ook dat is nog onder de rechter. Alleen al de masten van die vliegende schepen, met zestig meter zo hoog als een gebouw van achttien etages, kosten naar verluidt 10 miljoen dollar. De zeilers van Ellison braken er één, deze week, in de buurt van San Diego.

De zeilers van de andere teams kijken toe, als in een maandenlange windstilte. Peter van Niekerk moest slikken dat zijn contract bij Alinghi afgelopen zomer niet werd verlengd omdat niemand weet wanneer de soap rond de America’s Cup eindigt. „Voor veel zeilers wordt de Volvo Ocean Race weer een interessant alternatief”, zegt hij vanuit Nice. Zelf maakte hij vorig jaar een uitstapje naar dat evenement, voor Delta Lloyd.

Dat het vacuüm van de America’s Cup goeddeels is opgevuld, is vooral te danken aan de Fransman Bruno Troublé, die zelf ooit streed om de Cup. Voor de ronddobberende zeilers organiseerde hij begin dit jaar onder de naam Louis Vuitton Pacific Series een miniversie van de America’s Cup in het Nieuw-Zeelandse zeilmekka Auckland. „Het is doodzonde dat al die zeilers door de crisis in de America’s Cup stilzitten”, zegt Troublé vanuit Parijs. „Wij zagen het als onze plicht ze weer op het water te krijgen.”

Uiteraard heeft ook de sponsor zijn belangen. Met de regatta die morgen aan de Rivièra begint, bouwt Troublé namens Louis Vuitton voort op een jarenlange traditie. Het modehuis organiseert al vijfentwintig jaar selectiewedstrijden voor de America’s Cup. De winnaar mag de houder van de America’s Cup uitdagen.

Zo bezien gaat Louis Vuitton gewoon verder waar het gebleven was, nu zonder de ultieme tweestrijd om de Cup als einddoel. Maar Troublé zegt niet de ambitie te hebben de concurrentie aan te gaan met de America’s Cup. „Nee, daarvoor houden wij te veel van de America’s Cup. We hopen dat er snel een eind komt aan het conflict.”

Om de professionele zeilers een basis te geven, richtte Troublé onlangs de World Sailing Teams Association (WSTA) op, met tien grote teams. „Nu kunnen we eigen wedstrijden organiseren zolang de America’s Cup stilligt.” Mogelijk wordt de club nog uitgebreid met syndicaten die actief zijn in andere grote zeilevenementen, zoals de Volvo Ocean Race.

Feitelijk stapt de WSTA daarmee in het gat dat de Internationale zeilfederatie ISAF heeft opengelaten: ISAF richt zich op het olympische zeilen, niet op races met ‘grote boten’ met een eigen management. Door de bundeling van de professionele krachten kan een eind worden gemaakt aan de versnipperde internationale agenda, waar talloze regatta’s met elkaar concurreren om data en sponsors. ISAF heeft geen probleem met deze nieuwe organisatie, zegt Troublé. „Zij staan achter ons initiatief.”

Voor de zeilers telt vooral dat zij weer kunnen varen, nota bene op boten die voor de America’s Cup werden gebouwd. Louis Vuitton heeft er acht beschikbaar voor de tien deelnemende teams, die in een lange serie één-tegen-één-races uitmaken wie de snelste is. Na ‘Nice’ verhuist het Louis Vuitton-circus weer naar Auckland. Inmiddels hebben zich ook andere steden gemeld, zegt Troublé, waaronder Athene, Valencia, Kaapstad, Abu Dhabi, Hongkong en Newport.