Manhattan van alle kanten

Zie New York van hoog tot laag, van rechts en van links. Loop veel en vaar. Een stadssafari met een perspectief dat steeds wisselt.

In New York geweest. Zo zeg, naar MeMo gegaan? En naar de Met? In Central Park? Bij Abercrombie & Fitch op Fifth Avenue? Ja, allemaal. (Dat doen mensen vaak: invullen waar je vast bent geweest, om eigenlijk te zeggen dat zij daar lekker eerder waren dan jij...)

Goed, wij waren dus op Manhattan, en op Staten Island, en op Ellis Island, en in Brooklyn, en in The Bronx. Waarom zo van hot naar her gegaan? Om Manhattan van alle kanten te zien. Toegegeven: dat was niet vooraf onze bedoeling, maar het bleek dé verrassing van deze stadsweek te zijn.

Manhattan is een lang en smal eiland, met daaronder een immens rotsblok. Dat bouwt makkelijk, hoog en zwaar. De foto’s zijn bekend.

Maar zie het met eigen ogen. Meestal is de werkelijkheid veel kleiner dan foto’s doen vermoeden. (Wel eens op het Binnenhof gestaan bij aankomst van de Gouden Koets? Karretje parkeert op pleintje.) Maar Manhattan is vele malen groter dan z’n eigen prints. Hier volgen tips om Manhattan uit verschillend perspectief te zien.

1

1 Van bovenaf Origineel is het niet, onontkoombaar is het ook. Laat jezelf per turbolift naar het dak van een wolkenkrabber lanceren. Empire State Building is de klassieker, maar mijd dat. De rij kan er lang zijn, de drukte groot. Beklim liever Rockefeller Center, dat zichzelf verkoopt als Top of the Rock. En, groot voordeel: deze top biedt schitterend uitzicht op Empire State Building.

Tot de iconen van de New York-fotografie behoort een beeld van elf bouwvakkers die, honderden meters boven de stad bungelend, lunchen op een stalen balk. Deze foto is in 1932 genomen bij de bouw van Rockefeller Center. Toeristisch lokkertje: laat jezelf zittend vastleggen tegen de achtergrond van deze foto, zodat het lijkt alsof jij ook op die balk zit. Goed bedacht. Maar duur ($25).

2

2 Op straat Hemelsbreed is de afstand van het Metropolitan Museum, halverwege Central Park, tot Battery Park op de zuidpunt zo’n twaalf kilomer. Wie niet de rechte lijn kiest, wat in het New Yorkse stratenplan makkelijk kan, maar door de stad slingert heeft een wandeling van zo’n twintig kilometer voor de boeg. Klinkt ver. Toch doen! Het kan in etappes, op verschillende dagen.

Decor en sfeer wisselen elkaar in hoog tempo af. Tussen rust en groen van Central Park en de high tech kubus in glas en staal van de Apple Store op 767 Fifth Avenue ligt drie minuten. Daaronder begint het grote vergapen aan de paleizen van Louis Vuitton, Gucci, Prada en andere modekoningen.

Buig af naar Times Square, gewoon om deze flipperkast van lichtreclames even gezien te hebben, en loop via Broadway en de wijk Chelsea (soms sjiek, vaak hip) naar het Meatpacking District. Deze laatste buurt geldt sinds enkele jaren als ‘most fashionable neighbourhood’ van New York – ooit gevuld met honderden slachthuizen, daarna met drugshandel en prostitutie, nu met beautiful people in een rauwe, opgeluxte omgeving.

En wat zo fijn is: parken en pleinen in New York zijn vrolijke oases in een stadswoestijn (vaak met draadloos internet!). Strijk neer, kijk rond, knoop het gesprek aan. Op Washington Square kocht ik voor 50 dollarcent een papiertje met een wijze raad van een kanariegele New Yorkse. Ik las, na een vage inleiding: „Probeer niet alleen lang maar ook breed te leven.” Hoezo oppervlakkige Amerikanen?

3

3 Uit het oosten Topattractie in het laatste uur voor zonsondergang: de wandeling naar Manhattan over de Brooklyn Bridge. Tussen strijklicht en kunstlicht verandert het uitzicht elke minuut. Het laat zich niet zonder hyperbolen beschrijven. En ik overdrijf niet graag.

Wie, om deze wandeling te kunnen maken, toch de East River is overgestoken, moet ook zeker in de wijk Dumbo rondlopen: Down Under Manhattan Bridge Overpass. Aan de rivier, tussen Brooklyn Bridge en Manhattan Bridge, ligt een perfect picknickparkje with a view. Daarachter ligt een buurt met dé ideale boekwinkel: Powerhouse Arena, op 37 Main Street – boeken, luie banken, amfitheater en foto-expositie, op dit moment van ‘Muslim punk-bands in the USA’. Leve de intgratie.

4

4 Uit het westen New York is een havenstad, dus: varen moet. Neem de boot naar Ellis Island, die ook stopt bij Liberty Island – daar niet afstappen, maar wel bijzonder om het overbekende Vrijheidsbeeld van dichtbij te zien. Vanaf het water biedt de skyline weer een geheel andere aanblik: ‘uitzoomen, inzoomen.’

Een bezoek aan het historisch museum ontroert en imponeert, er is een tentoonstelling over 25 miljoen immigranten die via Ellis Island in de eerste helft van de 20-ste eeuw de VS zijn binnengestroomd. Ik zag er hoe het New-Yorkse vliegveld LaGuardia aan z’n naam komt. Genoemd naar Fiorello H. La Guardia, afkomstig uit een van oorsprong Italiaanse familie, zijn loopbaan begonnen als straatarme tolk op Ellis Island en overleden na een glansrijke carrière, onder andere als burgemeester van New York in de jaren van de Grote Depressie.

Een American Dream-verhaal, kortom. Eén van eindeloos vele.

Heeft u tips voor New York? Stuur ze naar weekblad@nrc. nl. Ze verschijnen op nrc.nl/nrcweekblad.