Nieuwe vechtlust op 't vredig eiland Catan

Elke vrijdag tot 5 december: kennis maken met nieuwe bordspellen.

Vierentwintig ridders, twaalf bruggen, zesendertig barbaren, vier huifkarren, en tweeëntwintig kamelen. Allemaal in één doos. En twee losse rivieren. Wie wil dat niet? De doos is de nieuwe uitbreiding van het meest populaire bordspel van de laatste tien jaar, Kolonisten van Catan.

Toch twijfelden we. Negen varianten van het spel bevat deze Uitbreiding. Vandaar al die spullen en kamelen. Waarom zoveel? Wat is er mis met één topvariant? Op zolder liggen al jaren een paar van de kleine losse Catan-variantdoosjes die eerder uitkwamen. Nooit gespeeld. Hoop gedoe.

Soms zijn voortborduursels leuk. Maar de eerste Uitbreiding van Catan (de Zeevaarders, uit 1997: vaar met schepen weg en ontdek nieuwe eilanden) werd bij ons thuis nooit een succes. De tweede uitbreiding, Steden en Ridders (uit 2001), wel. Die is echt leuk. Je blijft op het vertrouwde eiland, maar nu is er altijd een dreigende komst van barbaren die stadjes kunnen vernietigen, maar ook punten opleveren als je genoeg ridders hebt om terug te slaan. Eindelijk een klein beetje geweld op het vreedzame eiland Catan.

Nu is dus nummer drie op de markt. We zijn verkocht. De doos eenmaal open, roepen de kamelen en huifkarren direct hebzucht op, ook bij het bezoek. Altijd een goed teken. Uiteindelijk besloten we tot variant 8, de barbarenoverval. Het vereist nog meer vechtlust dan Steden en Ridders. En direct viel alles op zijn plaats: het zijn soepele aanpassingen van en toevoegingen aan het basisspel. We kregen geen heimwee naar simpel Catan. In de Barbarenoverval moeten spelers samenwerken – met groot eigen voordeel – om de aanvallers terug de zee in te jagen. En dat verhoogt de onderlinge interactie. En die is toch al vrij groot in Catan. (Dat is een van de redenen van de populariteit). Iedere keer als je een dorp of stad bouwt op het eiland landen er barbaren op de kust (waar ze landen bepaalt de dobbelsteen). Échte barbaren van plastic! Met behulp van ‘ontwikkelingskaarten’ kun je er ridders op afsturen. Echte ridders van plastic. Staan er om een veld meer ridders dan barbaren, dan zijn de barbaren verslagen. En dat levert de spelers met meevechtende ridders extra punten op. Het is een speelse toevoeging aan een fijn spel.

Aan andere varianten uit de doos kwamen we nog niet toe. Want er is ook nog een geheel zelfstandige variant van Catan verschenen: De Kolonisten van de Lage Landen, vergelijkbaar met eerder aparte versies als de Kolonisten van de Prehistorie (2002) en De val van Rome . Dáár keken we juist naar uit. Maar helaas. Eerst dachten we nog ‘geinig, retro!’ Maar al snel bleek het valige bord moeilijk leesbaar en waren die plekjes waar je mocht bouwen akelig beperkend. Het gewone Catan geeft een gevoel van vrijheid, omdat je alleen wordt ingeperkt door de bouwsels van anderen. Maar in dit Lagelandencatan staat alles op de rem. Al na een half uur morrelden we aan de spelregels (geef zo’n monument toch gewoon dubbele oogst), daarna schoot het wel lekker op. En dat je kan vissen in zee is leuk. Maar verder, ondanks de opdringerig historische vormgeving, blijft ieder historisch gevoel uit – ook al omdat er een bergketen ligt tussen Den Haag en Hoek van Holland. Niks voor ons, dit dichtgepolderde moerascatan.

Kolonisten van de Lage Landen 39,90 euro; Kooplieden & Barbaren, uitbreiding op Catan 33,95 euro. Beide 999Games