'Godmother' Xie mocht haar gang gaan

In Chongqing regeerde de maffia. In een massaproces wachten duizenden criminelen op hun vonnis. Ook de politie zit in de beklaagdenbank.

Iedere dag wachten mevrouw Huang Guobi en 300 slachtoffers van gangstergeweld bij het gebouw van de Vijfde Volksrechtbank in het West-Chinese Chongqing op gerechtigheid.

Als in het monumentale gebouw, waar sinds half oktober de grootste triade- en anticorruptieprocessen sinds 1949 worden gehouden, doodvonnissen vallen, juichen de wachtenden. Gevangenisstraffen, zoals de achttien jaar voor Xie Caiping de ‘godmother’ van de Chongqingse onderwereld, worden met woedend gesis en hoongelach ontvangen.

Mevrouw Huang’s echtgenoot werd vier jaar geleden doodgehakt door gangsters met bijlen omdat hij weigerde een stuk van zijn landje af te staan. De moordenaars werden beschermd door de politiecommissaris en partijsecretaris van haar district in Chongqing, met 32 miljoen inwoners de grootste stad ter wereld.

Vrijwel iedereen in de menigte heeft een vergelijkbaar verhaal over de triades. De een verloor een man, de ander een zoon, een derde huis en land, een vierde zijn bedrijf omdat hij het afpersingsgeld niet kon opbrengen. Er circuleren gruwelijke foto’s van slachtoffers van de triades en foto’s van gekidnapte kinderen. „Ik wacht hier net zo lang tot ook de moordenaars ter dood veroordeeld zijn”, vertelt mevrouw Huang.

Met haar volgt heel China via televisie en kranten de processen die nog maanden zullen duren. De smeuïge details verbazen lezers en kijkers, net als de openheid, maar het fenomeen van politieke corruptie verrast niemand, integendeel.

In totaal zitten na een vijf maanden lange campagne 4.893 verdachten in voorarrest, onder wie 24 triadebazen en 300 hoge en middelhoge politie-, justitie- en gemeentefunctionarissen, allemaal prominente leden van de Chinese Communistische Partij.

Volgens het staatspersbureau Xinhua zijn in de snelst groeiende stad van China alle sectoren van de stad – van de banken tot de kleinste winkels – geïnfiltreerd door de Chinese maffia die is voortgekomen uit de geheime genootschappen tijdens de keizerlijke dynastieën.

Beetje bij beetje wordt tijdens de processen duidelijk hoe in Chongqing de georganiseerde misdaad verweven is met het politieapparaat. Verwacht wordt dat voorgezet onderzoek zal leiden tot nog eens 5.000 arrestaties.

De triades runden met politieprotectie banken, bouwbedrijven, het openbaar vervoer, de taxi’s, de casino’s en de als spa & healthclub vermomde bordelen in de vier- en vijfsterrenhotels van de stad aan de Yangtze-rivier.

Triadeleden, onder wie een groot aantal politieagenten, werden in de afgelopen twintig jaar gebruikt voor het vuile werk, zoals landonteigeningen, afrekeningen, huisuitzettingen en het intimideren van mensen die geen genoegen namen met lage compensatieregelingen. Zelfs een bargast die een triadebaas mishaagde met een valse karaokestem werd vermoord door een agent in burger.

Deze week ging de meeste aandacht uit naar de veroordeling tot achttien jaar gevangenisstraf van mevrouw Xie Caiping die dertig illegale casino’s in de grote hotels en bij of in politiebureaus exploiteerde. Zij werd veroordeeld wegens drugshandel, illegaal gokken en het in elkaar laten slaan van undercoveragenten. Het Dagblad van Chongqing wist te melden dat zij er bovendien zestien jonge minnaars op na hield, maar dat speelde geen rol in de rechtszaal.

Mevrouw Xie, een relatief kleine schakel in het netwerk, kon jarenlang haar gang gaan omdat zij zich beschermd wist door haar zwager Wen Qiang tot juli van dit jaar hoofd van het Justitiële Bureau van Chongqing en omdat zij een verre nicht is van Peng Changjian, het plaatsvervangend hoofd van de Openbare Veiligheidsdienst. Deze twee topfiguren in het justitiële apparaat waren ook lid van het Nationale Volkscongres in Peking. Ook drie andere hoofdverdachten – allemaal miljardairs die veelvuldig figureren in tv-shows en de roddelbladen – maakten deel uit van het in naam hoogste politieke orgaan van China.

Wen Qiang, die plaatsvervangend hoofdcommissaris is geweest, verdiende niet meer dan 20.000 euro per jaar, maar bleek toch over een vermogen van tien miljoen euro te beschikken. Bij zijn arrestatie werd ruim twee miljoen euro gevonden in een visvijver achter zijn huis. Vrijwel zeker zal hij na een proces buiten Chongqing ter dood veroordeeld worden. Hij heeft al gedreigd in dat geval „alles over iedereen te zullen onthullen”.

Dat is volgens professor Willy Lam van de Chinese Universiteit van Hongkong een serieus dreigement. Politieke corruptie is in Chongqing, net als elders in China, een onomstotelijk feit. Het gaat samen met de snelle economische ontwikkeling. De vraag is, zegt Lam, waarom er pas nu wordt ingegrepen.

„Dit is het meest schokkende en verontrustende voorbeeld van samenwerking tussen de triades en het politieke kader dat ik ooit gezien heb, maar waarom is er niet veel eerder ingegrepen”, vraagt Lam, de biograaf van president Hu Jintao, zich af. Om vervolgens meteen een antwoord te geven: „De partij heeft zeker op lokaal niveau de triades heel lang getolereerd en gebruikt voor het vuile werk.”

Dat er nu wel is ingegrepen wordt ook door onafhankelijke media in Hongkong toegeschreven aan president Hu Jintao persoonlijk. Hij zou geschokt zijn geraakt door de ervaringen van mensen als mevrouw Huang Guobi. Een aanwijzing van Hu als leider van de CCP was noodzakelijk omdat twee leden van het huidige Politbureau voormalige partijsecretarissen van Chongqing zijn. Zij moeten van de triades hebben geweten en hen hebben beschermd, aldus Lam.

Ook de zittende partijsecretaris Bo Xilai, een voormalige minister van Handel en een goede bekende van de stad Rotterdam, is lid van het Politbureau. Maar hij werd speciaal naar Chongqing gestuurd om de „duistere, kwaadaardige krachten” uit te schakelen.

Bo, een zoon van een van de grondleggers van de Volksrepubliek en dus een „rode prins”, gaf toe dat de triades te lang zijn getolereerd. Zijn campagne levert zoveel waardering op dat hij, althans op het Chinese internet, wordt beschouwd als een mogelijke opvolger van president Hu Jintao.

Dezelfde Chinetizens pleiten voor een vergelijkbare schoonmaak in Chinese steden, want de woede over corrupte partijfunctionarissen is wijdverbreid en een ernstige bedreiging voor de CCP.