Alle ogen gericht op favoriet Sven Kramer

Vandaag begint in Berlijn de eerste wereldbekerwedstrijd van het seizoen.

Sven Kramer wil er meteen een mokerslag uitdelen.

Jarenlang gaf de Duitse schaatslegende Gunda Niemann haar concurrenten in het Berliner Sportforum bij de eerste wereldbekerwedstrijd zo’n oorwassing, dat niemand de rest van het seizoen ook maar aan winnen durfde te denken. Zoals voor de val van de Berlijnse Muur, komende maandag twintig jaar geleden, de DDR-schaatssters steevast heersten bij de seizoenstart om de Dynamo Cup.

De laatste jaren demoraliseert Sven Kramer zijn tegenstanders in de Duitse hoofdstad aan het begin van het internationale schaatsseizoen. De fabelachtige 6.09,76 waarmee hij in 2006 de vijf kilometer won, is nog altijd de beste wereldtijd ooit op een laaglandbaan. Vorig jaar reed de drievoudig Europees en wereldkampioen allround op zijn favoriete afstand de Noor Håvard Bøkko in een rechtstreeks duel op meer dan vier seconden achterstand, om de volgende dag en passant de 1.500 meter te winnen.

Bij de eerste wereldbekerwedstrijd van dit olympisch seizoen – vandaag, morgen en zondag in Berlijn – zijn alle ogen gericht op Kramer. Voor de schaatsmijl wist hij zich vorig weekeinde niet te kwalificeren na een schamele tiende plaats bij de NK afstanden. Tot verbazing van de internationale concurrentie, die via internet meekeek. Is de torenhoge favoriet voor olympisch goud morgen soms ook te verslaan op de vijf kilometer? En wie zou dat kunnen?

Trevor Marsicano kwam vorig seizoen vanuit het niets met de week dichterbij Kramer. De inmiddels 20-jarige Amerikaan ‘woonde’ in de 1.500 meter, dook onder het wereldrecord op de 1.000 meter, werd op die afstand in Vancouver wereldkampioen en voegde daar een paar uur later brons op de vijf kilometer aan toe met een fraai aflopend schema. Maar in Berlijn zal hij niet van Kramer winnen. Marsicano werd bij de Amerikaanse kwalificatiewedstrijden in Milwaukee slechts zevende en plaatste zich niet voor de 5.000 meter. Overtraind, zeggen insiders. Bart Veldkamp, na afgelopen seizoen ontslagen als bondscoach van de Amerikanen, zag de wedstrijden en schrok vooral van de tien kilometer van Marsicano. „Dramatisch.”

Ook financieel hebben de Amerikanen problemen, na het faillissement van hun Nederlandse sponsor DSB. „Het gaat om 300.000 dollar”, treurde bondsvoorzitter Bob Crowley deze week samen met oud-topper Dan Jansen in de goed bekeken talkshow van Stephen Colbert. De gastheer bood onmiddellijk aan om fondsen te werven. Schaatsen is in Amerika een kleine sport, maar wel bekend als melkkoe voor olympische medailles – tien in Turijn 2006.

Van Chad Hedrick zal Kramer waarschijnlijk geen last hebben. De olympisch kampioen van vier jaar geleden lijkt de 5.000 meter in zijn afscheidsjaar als favoriete afstand in te wisselen voor de 1.500 meter. In Milwaukee kwam hij eind oktober tot een onwaarschijnlijke 1.44,47, een wereldrecord op laaglandbanen. Hedrick was tweehonderdste sneller dan Shani Davis. Ter vergelijking: nummer drie Marsicano verloor tweeënhalve seconde.

Davis (27), die in de zomer meetrainde met de Koreaanse shorttrackers, lijkt vooral vooruit gegaan op uithoudingsvermogen. „Hij begon de tien kilometer met 32-ers en eindigde met negen rondjes 31”, prijst Veldkamp. De olympisch kampioen op de 1.000 meter mikt in Vancouver op de mijl. Daarvoor moet hij ook onder zware omstandigheden kunnen rekenen op een snelle slotronde. Een vijf kilometer blijft voor hem te lang.

De belangrijkste concurrenten van Kramer komen in Berlijn waarschijnlijk uit Europa. In Noorwegen wordt veel verwacht van Bøkko (22). De nummer twee van EK en WK allround miste door een schouderoperatie zes weken rolschaatstraining in juli. Met een alternatieve aanpak, waardoor hij nu nog vol in training is, lijkt hij toch klaar voor de start van het seizoen. Bij de Noorse afstandskampioenschappen won ‘Shadow’ vier afstanden en werd in een snelle 36,27 tweede op de 500 meter. Opvallende Noor in Berlijn: Eskil Ervik (35), die na twee jaar afwezigheid zijn comeback maakt maar nog tekort komt voor de top.

Met de Spelen in zicht valt ook Fabris, twee jaar geleden de laatste schaatser die Kramer op zijn favoriete 5.000 meter versloeg, niet te onderschatten. Onlangs was hij in Erfurt in 3.43 slechts één seconde langzamer dan het veel geprezen baanrecord dat Kramer een dag eerder zette.

Namens Nederland binden de bij de NK zo succesvolle schaatsers van de voormalige DSB-ploeg in Berlijn de strijd aan tegen de internationale top op 500, 1.000 en 1.500 meter. Ronald Mulder (23) debuteert op de 500 meter, Koen Verweij (19) op de vijf kilometer. TVM, de grootste schaatsploeg ter wereld, heeft minder startplaatsen dan andere jaren. Maar wie valt dat op, als kopman Kramer wint, ouderwets domineert en zich zo volgens de nieuwe regels van schaatsbond KNSB direct plaatst voor de Spelen van Vancouver?