1000 prikken & 1000 vragen

Patiënten én huisartsen hebben veel vragen over de prik tegen Mexicaanse griep.

Het wachten is tot de Gezondheidsraad maandag een nieuw advies uitbrengt.

De huisartsen van gezondheidscentrum Lindenholt in Nijmegen waren deze week met zijn twaalven bezig met het vaccineren van patiënten tegen de Mexicaanse griep. En nog konden ze het niet aan. De rij wachtenden liep langs de telefoniste, voorbij de receptioniste, in de hal, buiten op de stoep, over het parkeerterrein. Tot aan de glasbak op de stoep bij de overburen stonden de mensen.

„Maandag was het een drama aan de telefoon”, zegt doktersassistente Stephanie Christ-Willemse. Mensen die verkouden waren, belden omdat ze dachten dat ze de Mexicaanse griep hadden. Iemand vroeg waarom de buurvrouw wél een griepvaccin krijgt. Een ander belde om te zeggen dat hij gewoon héél erg bang was. Christ-Willemse is zeker: „De ongerustheid neemt toe.”

Huisartsen en zorginstellingen krijgen deze week 5,8 miljoen vaccins tegen de Mexicaanse griep. De huisartsen in Nijmegen behoren tot de eersten die de prik konden geven. Kantje boord, want de vaccins kwamen een paar uur vóór de eerste bezoekers die waren opgeroepen: 60-plussers, diabetici en mensen met hart- en luchtwegproblemen. „Ik ben niet bang voor de griep”, zegt Peter Colberts, een van de wachtenden. Hij klopt met zijn vuist op zijn borst: „Maar ja, ik heb hartproblemen. Dan is het beter.”

Nederland wordt nerveus over de Mexicaanse griep. Veel is onduidelijk. Waarom worden kinderen niet gevaccineerd? Waarom zijn er twee vaccinaties nodig en elders in Europa één? Er is onduidelijkheid over de bijwerkingen van het vaccin. Of zwangere vrouwen moeten worden ingeënt, weet het ministerie van Volksgezondheid niet. Huisarts Wim Segers uit Zwolle: „Ik krijg soms vragen waar ik ook geen antwoord op weet.”

Huisartsen staan onder druk omdat het ministerie over een aantal zaken nog geen uitsluitsel geeft. In afwachting daarvan moeten ze hun dilemma’s zelf zien op te lossen.

De artsen en assistenten van gezondheidscentrum Lindenholt rusten even uit na de vaccinatiemiddag, waarin ze ruim duizend prikken gaven. Op tafel staat een grote pot drop en een doos speculaas.

Ze horen veel onzekerheid over de Mexicaanse griep. Zelfs doktersassistent Heidi Jans twijfelt of ze het vaccin wel wil, terwijl de overheid het sterk aanraadt. „Er is zo weinig bekend over de bijwerkingen van dit vaccin.” Een collega: „Ik vind echt dat je het moet doen. Je doet het ook voor je patiënten.”

Huisarts Segers uit Zwolle krijgt veel vragen over de bijwerkingen, over de botte naalden en hoe heftig de griep nu eigenlijk is. „Twee, drie weken geleden waren er weinig mensen die de prik wilden. Nadat er kinderen aan dood gingen, is dat snel gekanteld. Het is heel emotioneel.”

De dag nadat bekend werd dat er een verder gezond meisje van 14 jaar was overleden aan de Mexicaanse griep, werd hij overspoeld met vragen. „De telefonistes werden er hoorndol van.”

Soms vergelijken patiënten het met de beruchte Spaanse griep die na de Eerste Wereldoorlog miljoenen levens eiste.

Veel mensen die niet binnen een risicogroep vallen, willen toch een griepprik. De huisartsen in Nijmegen en Zwolle weigeren hun de vaccinatie te geven, al ligt er genoeg in hun koelkasten. Huisarts Herbert Wagenaar Hummelinck in Delft denkt daar anders over. „Je moet dat praktisch zien.” Hij heeft al prikken gegeven aan mensen die buiten de risicogroepen vallen. Voorlopig stopt hij ermee, omdat hij straks niet zonder vaccins wil komen te zitten. Hij schat dat hij over twee weken tweehonderd vaccins overhoudt. „Na de laatste prikdag, 19 november, mogen ze komen.” Een prik kost 8 euro.

Eigenlijk moeten artsen vaccins die ze overhouden bewaren voor de tweede vaccinatieronde in december. „Maar ik heb met mijn patiënten te maken”, vindt Wagenaar Hummelinck. „Ze zijn soms hysterisch. We hebben veel tijd nodig om dingen uit te leggen en te helpen risico’s af te wegen. Wat ik doe, mag misschien niet van de minister, maar dan had hij eerder zijn mind moeten opmaken.”

Arts-assistent Jans in Nijmegen heeft dat inmiddels wel gedaan. Eerder die middag twijfelde ze of ze zich moest laten inenten, nu loopt ze zwaaiend met haar rechterarm door het gebouw. Een collega heeft haar een griepprik gegeven. Lachend: „Nou, als ik me morgen ziek meld, weten jullie waar het aan ligt!”

Lees onder meer het blog van artsen op nrc.nl/griepvirus